Antonia Dimou

“Towards a New Middle East? A Geopolitical Analysis and Prospective”.

2012-02-09T13:36:00.005+02:00

Intervention during a discussion on the geopolitical aspects of the Middle East.

Where: Center for Strategic Studies – مركز الدراسات الاستراتيجية

Presented by: Dr. Aymeric Chauprade; a Professor of Political Science in France (Sorbonne) and Switzerland (2001 -2009). Currently, he works as a Professor at The Institute of Higher Studies of French National Defence.

The Israeli-Jordanian Peace Treaty as a Starting Point for Thinking Creatively about a WMD Free Zone in the Middle East

2011-11-17T17:30:00.010+02:00

(Photo from Wikipedeia)

By Antonia Dimou

The idea of arms control is not foreign in the Arab-Israeli conflict. Through time, Egypt, Israel, and Jordan have agreed to a variety of arms control and confidence building measures with regards to disengagement of their forces, demilitarization, and limitation of forces agreements. In this context, the Jordan-Israel peace treaty incorporates a number of arms control measures which address the security concerns of each side and provides a blueprint of genuine partnership for peace in the regional context. Israel's treaties with Egypt and Jordan shows that "full peace" is a relative term that varies in content and has evolved over time.

While the intricate and intrusive Sinai military arrangements are the key to what the Egypt-Israel agreement posits as "maximum security," the Jordan-Israel agreement offers "good neighbourly relations and cooperation" as the true source of "lasting security." In practical terms, this includes cooperation on both a bilateral basis for e.g. to combat terrorism and prevent cross-border infiltration, and on a regional basis with the aim to create a Conference of Security and Cooperation in the Middle East, and a regional zone free from weapons of mass destruction.

Specifically, according to Article 7, the parties “undertake to work as a matter of priority, and as soon as possible, in the context of the Multilateral Working Group on Arms Control and Regional Security, and jointly, towards the creation of a Middle East free from weapons of mass destruction, both conventional and non-conventional, in the context of a comprehensive, lasting and stable peace, characterized by the renunciation of the use of force, and by reconciliation and good will.” Also, according to par.3 article A, both parties undertake “to refrain from the threat of use of force or weapons, conventional, non-conventional or of any other kind, against each other, or of other actions or activities that adversely affect the security of the other Party”.

From the start of the multilaterals, Jordan has advocated the need for a new regional institutional framework to support the objectives and reinforce arms control talks. After a series of talks throughout 1994 the idea of setting up a regional security center with headquarters in Amman as a venue for seminars and training on arms control and regional security was endorsed. Since 1995 when the ACRS Group, the only formal regional arms control mechanism halted, the role of Jordanian civil society in promoting the establishment of a WMDFZ in the region has been critical as the only forum for regular dialogue on non-proliferation and arms control issues.

The Middle East Scientific Institute for Security (MESIS) previously known as the Cooperative Monitoring Center associated with the Royal Scientific Society was established in 2002 in Amman jointly with the US Department of Energy and Sandia National Laboratories. The institute’s activities include conducting studies with regional experts on technical aspects of arms control with the aim of reducing the motivation of regional states to acquire WMD. It hosts workshops on regional biosecurity and biosafety and on approaches to national implementation of WMD agreements. Also, the Middle East Security Consultants (MESC) established in January 2011 in Amman includes a group of experts whose main focus is on the political developments of the Arab World, the future Arab-Israeli relations, and Nuclear, Biological and Chemical (NBC) proliferation.

Equally significant is the role of the El Hassan Science City (EHSC) located in Amman that has established a strong relationship with the Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty Organization (CTBTO) and supports the efforts of the organisation to ensure that testing of nuclear weapons is banned in all its forms. Upon the logic that the organization is central to global and regional disarmament and non-proliferation efforts, Jordan has given a home to the CTBTO auxiliary seismic station at Tel al- Asfar, which has been in operation since 2002.

Jordan supported the resolution on the Middle East adopted by the 1995 Review and Extension Conference, which had been “… the basis on which the Treaty was indefinitely extended”. In fact, Jordan was among the Arab countries that joined consensus in exchange for a call on “all states in the Middle East, including Israel, to take practical steps….aimed at making progress towards….an effectively verifiable Middle East zone free of WMD and their delivery systems”, and on “all states party to the NPT to assure the early establishment by regional countries of such a zone”.

The relationship between the Middle East WMDFZ and a regional peace agreement has gained much debate. For Israel, a comprehensive agreement must precede the establishment of the zone. This linkage was also acknowledged in the 1995 NPT Middle East Resolution albeit in a subtle manner. Since the weapons build upon the region is consequence of the conflict and tensions between regional states, the root causes of the conflict must be addressed as a priority. The Arab position that a WMDFZ should be established prior to a comprehensive peace settlement is not accepted by Israel. To Israel peace comes first, and denuclearisation last. In a way, this concept is embedded in the Jordanian-Israeli peace treaty that speaks for a WMDFZ as a goal “to be achieved in the context of a comprehensive, lasting and stable peace”.

It seems that there are two major prerequisites for any negotiation on a WMDFZ to be successful; First, better knowledge of the risk assessment, strategic and threat perceptions of the various regional players. National security has been perceived as a zero-sum game, wherein gains for one side have been viewed as constituting a potential threat to the other. There has been little recognition that arms control or arms reductions and the search for political agreements in this area would serve either national or mutual interests. On the contrary, when considering its regional environment, each state may come to the conclusion that its national security requires increasing its own level of armaments or even turning to WMD. For instance, Israel considers itself under an existential threat from Iran, but Iran feels threatened by Israeli capabilities and cannot ignore the presence of US forces or bases in most of its neighbourhood.

Second, there is need to increase the regional flow of information, regarding military spending and arms transfers, and to develop confidence and security-building measures. The collection, by an impartial body, of data related to military budgets, transfers, and non-proliferation measures can be a first necessary step towards disarmament in a WMDFZ.

Jordan is a strong advocate of a WMDFZ that rids the region from the threats of using these weapons. It is noteworthy that in 2004, the kingdom had become target of a terrorist organisation that planned t to unleash a Chemical Weapons attack within Jordanian proper. Specifically, Jordanian authorities captured trucks with 20 tons of chemicals like Vx nerve agent and explosives planned to cause explosions that would have dispersed the toxic chemicals and would have killed as many as 20,000 people. The planned chemical attack on Jordan has re-configured the whole WMD debate inside the kingdom.

Nowadays, Jordan has declared its interest in acquiring nuclear power, a policy not embarked in response to Israel’s supposed nuclear capabilities. Jordan’s planning to utilize nuclear power and pursue its nuclear program is driven by economic considerations including the use of nuclear power as a source of energy and to produce desalinated water much needed for a country with limited natural resources and an expanding population.

The need for energy security seems to sit with a deep fear of having nuclear capable countries in the Middle East. This should not be the case. The nuclear agenda in the region has flipped from military to socio-economic in most of the political thinking of regional governments, while a raft of international agreements and protocols have enmeshed most of these governments in a peaceful, regional nuclear structure. Measures such as the IAEA Safeguards on peaceful nuclear activities, Additional Protocol measures, the Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty (CTBT) and the Fissile Material Cut-Off Treaty will change the landscape with the cooperation of most regional actors.

In this regional framework, and in line with the second major prerequisite for the establishment of a WMDFZ, Jordan plans to establish a Regional Data Centre that will cooperate with the CTBTO to facilitate researchers from neighbouring countries and help preparations to implement the verification regime beyond its borders. Jordan has gained invaluable experience by establishing and expanding the first National Data Centre currently based at the Jordan Seismological Observatory, and developed rare technical expertise that can be shared with regional countries.

Additionally, in line with the Jordan-Israel peace treaty that provides for “lasting security”, Israel and Jordan periodically conduct joint earthquake exercises to practice techniques in evacuation and to test preparedness for an earthquake in the region, and/or of the simultaneous occurrence of an earthquake and nuclear disaster.

The cornerstone of establishing a Middle East WMDFZ is the political commitment of regional countries to lead this undertaking as well as institutionalized planning, systematic studies and efforts on the political, technical and legal aspects to achieve timely results. Significant track-II efforts can help produce progress on the matter, while enhancing the role of science and technology, cooperative monitoring, and action programs on the national and regional levels can all serve the ultimate goal of creating a Middle East WMDFZ.

* This article is part of a paper presented in Budapest late September 2011.

BOOKS PRESENTATION *

2011-10-01T18:48:00.015+03:00

THE ISRAELI-PALESTINIAN CONFLICT:

Parallel Discourses

Edited by Elizabeth Matthews

Published by Routledge -276 pages

Price £ 90.00 hardback

This unique book brings together Israeli and Palestinian viewpoints on a number of key issues and topics, making clear the points of agreement as well as the views that divide. The conflict between the Israelis and the Palestinians is considered intractable by many, and is frequently characterised by the violence between the two sides. In attempts at peace, the starting point for negotiations is a cessation of violence; beneath this, however, lies a plethora of other issues to be addressed.

The chapters deal first with three major issues that require compromise and resolution for a peace treaty to be realized namely water, refugees, and borders, territory and settlements. The book also studies three important concepts that can either impede or promote peace and democracy, that are human rights, peace culture and education. Thus, the book presents an invaluable tool to better understand the divergent and even convergent interests of Israelis and Palestinians on issues and concepts vital to the peace process. As such, the book is a valuable resource for courses on conflict resolution, the Middle East peace process, and political science.

SYRIA’S KURDS

History, Politics and Society

By Jordi Tejel

Published by Routledge -194 pages

Price £ 80.00 hardback

This book is a decisive contribution to the study of Kurdish history in Syria since the mandatory period (1920-1946) up to nowadays. Jordi Tejel provides fine, complex and sometimes paradoxical analysis about the articulation between tribal, local, regional, and national identities, on one hand, and the formation of a Kurdish minority awareness vis-à-vis the consolidation of Arab nationalism in Syria, on the other hand.

Using unpublished material, in particular concerning the Mandatory period (French records and Kurdish newspapers) and social movement theory, Tejel analyses the reasons of this "exception" within the Kurdish political sphere.

In spite of the exclusion of Kurdishness from the public sphere, especially since 1963, Kurds of Syria have avoided a direct confrontation with the central power - most Kurds opting for a strategy of "dissimulation" - cultivating internally the forms of identity that challenge the official ideology. The book explores the dynamics leading to the consolidation of Kurdish minority awareness in contemporary Syria, an ongoing process that could take the form of radicalization or even violence.

EGYPT AFTER MUBARAK
Liberalism, Islam, and Democracy in the Arab World

By Bruce K. Rutherford

Published by Princeton University Press – 304 pages

Price £ 20.95 Cloth

This book examines the political and ideological battles that drive Egyptian politics and shape the prospects for democracy throughout the region. Bruce Rutherford argues that secularists and Islamists are converging around a reform agenda that supports key elements of liberalism, including constraints on state power, the rule of law, and protection of some civil and political rights. But will this deepening liberalism lead to democracy? And what can the United States do to see that it does? In answering these questions, Rutherford shows that Egypt's reformers are reluctant to expand the public's role in politics. This suggests that, while liberalism is likely to progress steadily in the future, democracy's advance will be slow and uneven.

Essential reading on a subject of global importance, Egypt after Mubarak draws upon in-depth interviews with Egyptian judges, lawyers, Islamic activists, politicians, and businesspeople. It also utilizes major court rulings, political documents of the Muslim Brotherhood, and the writings of Egypt's leading contemporary Islamic thinkers.

A PRIVILEGE TO DIE

Inside Hezbolla’s Legions and Their Endless War Against Israel

By Thanasis Cambanis

Published by Free Press – 336 pages

Price $27.00

Veteran Middle East correspondent Thanassis Cambanis offers the first detailed look at the surprising cross section of people willing to die for Hezbollah and its agenda to remake the map of the region. Part standing army, part political party, and part theological movement, Hezbollah's widespread popularity rests on its ability to offer its followers economic reform, health care, efficient courts, and safe streets, as well as victory over Israel. With its promise of perpetual war, Hezbollah has ushered in a militant renaissance and inspired fighters in Gaza, the West Bank, Egypt, Iraq, and beyond.

To understand Hezbollah is to understand the fighters and engineers, and upon this logic, Cambanis follows a few Hezbollah families through the ups and downs of the 2006 war with Israel and the continuing preparations for another conflict, letting us listen in to Hezbollah members' intimate discussions at the kitchen table and on the battlefield. Cambanis's reporting puts a human face on the “Party of God”, so we might understand the ideological and religious roots of today's conflict. His riveting narrative provides an urgent and important exploration of militancy in the Middle East.

IRAN

Social, Economic and Political Developments

Edited by Joshua Owenstein

Published by Nova Science Publishers Inc – 169 pages

Price $ 103.50

This book brings together a variety of perspectives and presents a combination of writers who do not always publish in the same volume or collection. Much of the debate over US policy toward Iran has centred on the nature of the current regime. Some believe that Iran, a country of about 70 million people, is a threat to US interests because hardliners in Iran's regime dominate and set a policy direction intended to challenge US influence and allies in the region.

This book explores Iran's political history, regime structure, economic conditions, stability, and presidential elections. The chapters deal with two important issues namely Iran’s nuclear program and its compliance with international obligations, and an overview of its ballistic missile program. The uniqueness of this book is that it contains a distinct and eclectic variety of viewpoints that pertain Iran’s policy and security dynamics. As such, the book is a valuable tool for scholars and policy-makers.

* The Books were initially presented in Middle East Observer.

Oman Power and Water Summit, 2011

2011-09-20T20:22:00.011+03:00

By Antonia Dimou

A series of topics ranging from investment in power and water infrastructure development to wastewater management strategies and renewable energy technologies was discussed at the “Oman Power and Water Summit” that was held on May 22-25, 2011 at the Grand Hyatt Muscat. The Summit was under the patronage of the Omani Public Authority for Electricity and Water, and brought together senior representatives from ministries and public authorities, power and water generation, transmission and distribution companies, renewable energy experts, international and local contractors, developers, consultants and suppliers to discuss the future of Oman’s power and water sector.

Since the market restructuring in 2005, the electricity and water sectors in Oman have benefited from public and private sector investment with significant levels of foreign direct investment in power and water production facilities. The Omani government’s decision to move away from publicly owned generation and transmission systems results in a host of opportunities for the private sector to get involved in the extension of the Sultanate’s utilities industry for the years to come. Specifically, the government is engaged in an ambitious programme that encourages the private sector to contribute towards an estimated 7.8 billion dollars worth of investment needed to bolster the sultanate’s power and water systems. In addition to increasing capacity, upgrades and technological improvements are also necessary to maximize efficiency of power and water transmission and distribution.

In this context, with all major projects and exciting developments in this particular industry sector, the “Oman Power and Water Summit” offered an invaluable opportunity for policymakers, industry professionals and leading industry players to get together and to learn from each other as they all contribute to the continued growth of the industry.

Participants in the Summit had the chance to review power and water demand forecast and upcoming projects, explore projects for future investment in Oman’s power and water sector, assess power generation and desalination resources required to meet fast growing energy demand, evaluate the privatisation process of generation, transmission and distribution networks, discuss the challenges in developing independent water and power projects, find out the latest developments and cost-effective technologies within the power and water industry, appraise the potential of renewable energy sources as a solution to the sultanate’s growing energy needs, and learn about best practices to improve environmental compliance of existing and new infrastructure.

The four-day Summit held two essential interactive workshops extended to ensure that attendees will get to the heart of the event’s most critical issues and uncover practical solutions that one can apply in his own company.

The first workshop entitled “Asset Management Capability Assessment and Roadmap for Implementation” examined the real benefits that asset management has brought to organisations worldwide, and presented effective strategies to maintain one’s assets in a fit-for-service condition, while also extending their life-cycle in the most reliable, safe and cost effective manner. During this interactive session, challenges, innovative solutions and best practices were discussed, and attendees undertook a mini asset management benchmarking exercise for their companies, which broadly assessed their competency level as measured against the key fundamental building blocks of best practice asset management. Attendees also discussed the preferred approach for organisations to undertake a full asset management review, and typical road maps for change, including time and resource management.

The second workshop entitled: "The scope of Further Liberalisation of Oman's Electricity and Related Water Sector and Development of the IPP/IWPP Models in GCC Electricity Markets" considered teh scope fro further market liberalisation.

The privatisation of power and water facilities remains a work in progress with a mixture of publicly owned and private companies operating under licenses granted by the industry regulator. The Sector Law that established the new electricity and related water sector market structure in 2005 includes provisions to facilitate further market liberalisation, including a liberalisation measure that would permit IPP/IWPPs to sell capacity and output to persons other than the Oman Power and Water Procurement Company.

Additionally, Oman’s vital power and water sector is entering a new phase in its aggressive development market by investments in world-class green-field power generation projects, by the potentials of waste-to-energy plants, the value of solar energy in oil production, and the status of pilot renewable energy projects that are currently being implemented in rural areas. During this interactive workshop, the implications and opportunities of further liberalisation for the IPP/IWPP market in Oman was discussed, and there was provision of the key requirements for the successful development of power generation and water desalination capacity.

Key speakers in “Oman Power and Water Summit” included the Chairman of the Omani Public Authority for Electricity and Water, Mohammed Abdullah Al-Mahrouqi, Chief Executive Officer of the Oman Power and Water Procurement Company (OPWP), Bob Whitelaw, the General Manager of Majan Electricity Company, Ahmed Bin Saif Al-Mazrouy, the General Manager of Wadi Al Jizzi Power Company, Zahir Al Bahri, the Director General of Projects in the Public Authority for Electricity and Water Zaher Khaled Sulaiman Al-Sulaimani, and Head of Power Systems Operation and Maintenance of the Petroleum Development of Oman, Mohammed Aghbari. Major sponsors of the “Oman Power and Water Summit” were the companies of Siemens, Wärtsilä, Future Pipe Industries, HBK Contracting, DYK Inc, ABB, Khimji Ramdas LLC, SolarTotal, Greenergy and General Electric.

2011-09-11T18:44:00.004+03:00

THE ARAB SPRING:

A REGION IN TRANSITION**

"
"Americans are Watching the Events
with Curiosity"

"

INTERVIEW WITH Colonel (Ret) Normand L. St. Pierre

Conducted by Antonia Dimou

Q. A metaphor for the unrest spreading across the Arab world is an earthquake that is changing the ground underneath. Is there a common cause and what are the reasons of unrest in the countries of North Africa and the Arabian Peninsula?

A. While the impact of sudden change and chaos may resemble that of an earthquake, the similarities end there. The revolutions, changes, and upheavals have a human component and are not entirely inevitable. There are no non-reversible outcomes. On the other hand, in each of the North African and Gulf scenarios, there were a variety of social, political, economic, and even cultural decisions by leadership and the revolutionaries themselves that could have made the need for protests/unrest unnecessary.

For instance, in nearly all cases to date, leaders could have opted out for an acceptable replacement or elections. Ben Ali, Mubarak, Saleh, etc. had those options. They chose not to believe they were vulnerable – but for years citizens wanted them out. Besides corruption, however, and their own increasing loss of control, it is probably safe to say that their countries, and others in the region, have recently suffered the whip end of the global recession resulting in the severe drop in expatriate earnings, increasing cost of imports, increasing cost of energy, obligatory rises in subsidies, etc. Although leadership changes came, there was also an expectation that economic improvements would soon follow – this was as large a driver as the push for democracy.

Q. The split in NATO over its Libya operation has brought into light the differences within the alliance over the terms and goals of the mission, and the inevitably limiting effect of the alliance's consensus-based decision-making, as initially France was reluctant to hand NATO control of the Libyan mission, while Germany and Turkey opposed any military intervention, sparking the most bitter debate since the US-led war in Iraq in 2003. As the situation stands today, do you think that NATO in the aftermath of the Libyan crisis needs to look into and undertake some form of mission and structural revision?

A. NATO is not organized for quick action nor pursuing common objectives, when there is no threat to the actual member states nor clear ends. For many of the NATO members, Libya had become a new “friend” or at the very least provided a new “near abroad” market for resources and investment. Even as we speak the mission remains unclear and creeping toward more complexity. The greatest gap is between those favoring “protection of the population” vis-à-vis “elimination of Qadhafi.” A review should be conducted frequently, consistent with the views of the UN. But, more important than reviews is the need for clarity of purpose – that’s what will gain popular support by participants and continue funding streams.

Q. The strategic goal of the NATO operation and the UN Security Council Resolution that authorized it is to stop the fighting in Libya, creating a cease-fire and enabling a political solution. Has the manner in which NATO pursued the mission been consistent with that goal?

A. I cannot say for sure whether pursuit of the mission has been consistent because to achieve the UN Security Council Resolution goals there will be several interpretations of what the centres of gravity might actually be. Some will want to press against the front lines, others will target logistics, and yet again some will aim at the leadership and its resources.

Q. The uprisings in Tunisia and Egypt have triggered a domino effect of protests calling for democratic reforms across the Arab world. It looks like a wave in the making that might remake geopolitical and internal arrangements of politics within and across the Arab world. That said, do you share the view that we are witnessing the end of the old Middle East, and how should the US act to protect its vital regional interests without appearing to be a fair-weather ally or encouraging instability?

A. I do not believe that there has been a change in the old way of doing business. There is simply no deep and fundamental understanding of democracy beyond voting and the need to be able to change leaders occasionally. If Ben Ali had stepped aside, there would have been elections again in Tunisia, without a revolution. If Mubarak had called for elections, or even stated that he was not running for election (he had great opportunities to do so at least twice in 2010), there would have been no great uproar in Tahrir Square.

Middle Easterners still want a “sheikh of sheikhs”, a charismatic, powerful figure who will fairly disperse the spoils. How this individual comes to power is less important. In both Tunisia and Egypt, the population was seeing the pie poorly divided, with the top leaders (government, business and military) getting more than is tolerable.

The US has many regional interests, from military basing and access to trade and resourcing. But the US must hedge its bets - the revolutions are not complete, for e.g. in Egypt. If the military is unable to promote civilian rule quickly, or if the military is sufficiently weakened that a popular mish-mash takes over then the future will be difficult if not chaotic.

Q. According to regional experts, the massive wave of protests in Tunisia and Egypt in particular set off a chain reaction that has blown up the entire region, and has engulfed most of the states of North Africa and the Middle East, with spreading effects into countries like Syria. That said, how is what is happening in the Arab world being seen by the Americans at the moment and how is it affecting the US?

A. Americans are watching the events with curiosity and as usual are cheering the underdogs. But let’s be honest, none of the uprisings has been significant or meaningful. No strategy nor policy of note has been impacted. Even the rise in oil prices is seen as speculation-based and not the result of regional problems.

On the other hand, Syria is a very interesting case in that it touches directly on the core US issue of the “Israeli” question. What happens in Syria could affect that process, impact Iranian influence in the region and Lebanon, and affect Hizballah’s ability to cause mayhem. This is the show to watch. Disturbances in Saudi Arabia would be a close second.

Q. US policy is a major balancing act. The United States has several interests at stake in the Middle East, like fighting terrorism and guaranteeing Israel's security. On the issue of Israel’s security, recently some concerns surfaced with regards to whether the new president-to-be in Egypt will honour the peace treaty signed with Israel in 1979 or whether the treaty will be revised at best, or scrapped at worst. How do you think the US should deal with such a new policy challenge?

A. The arguments for who benefits from the peace treaty tend to offset each other. Both Israel and Egypt have done well. Assuming logic prevails, Egyptians will realize that abandoning the Treaty will be costly, including a loss in tourist and investment revenues in the Sinai, a need to beef up forces in order to move them into the Sinai, and a loss of the annual one billion dollars plus from the US - and possible loss of US cooperation in military co-production.

The US should be active in promoting continuity on the one stable front Israel has (even Jordan is a bit shaky these days). An outbreak of friction between Egypt and Israel would be extremely costly to the US in many ways – to include deployment costs, logistical support to one or the other, etc.

Q. Calls for Arab governments to embrace democracy have been central to US policy that took into account the conflicting socio-political pressures that have long divided Arab societies. The recent uprisings in the wider Middle East which called for democratic reforms have given rise to discussions as to whether Turkey's relative success at wedding democratic freedoms with radical Islam can serve as a model. What is your opinion on that?

A. Turkey is of course a fairly good example; however, the Turks have been working at it for some time to fine tune and their experience in Europe is broader. It is too early to tell whether the revolutions in the Middle East will all lead to democratization. To date I would see we have seen a recognition of “people power.”

There’s always the possibility that this will not so much translate into democracy as much as a tool with which to beat governments into submission. The question then will be who gets to wield that tool.

* Colonel (ret) Normand L. St. Pierre recently completed six years as the MFO Director General’s Representative in Cairo, Egypt and is now a private consultant on Middle East issues. His interest in the Middle East began in 1980, while still in the US Army. As a regional specialist, he was assigned twice to the US Embassy in Tunisia, served as an advisor to the Lebanese Army in the ‘80s, and was later the US Defense Attaché to Syria.

Prior to his retirement from the military Colonel St. Pierre was the Middle East Division Chief in the Strategic Policy Division of the Joint Staff and then Assistant Deputy Director for Political-Military Affairs for the Middle East and Asia at JCS. He was subsequently the political military advisor to the Assistant Secretary of State, Near East Affairs at the US State Department. Prior to his work with the MFO he was a Regional Manager for a major US firm in Algeria for four years.

Mr. St. Pierre is a graduate of Bentley University and received his Masters in International Relations from Boston University. He and his wife Pearl currently reside in Leeds, Maine.

** SOURCE: Middle East Observer, Issue #4, Vol. 2, March-June 2011

2011-09-02T12:00:00.009+03:00

THE ARAB SPRING:
A REGION IN TRANSITION**

"The Reason of the Protests in the Northern Part of Cyprus was not Lack of Democracy"

INTERVIEW WITH Dr. Sylvia Tiryaki

Conducted by Antonia Dimou

Q. We have witnessed protests and heavy clashes between protesters and governments in the region in recent months. Is there a common cause and what are the reasons of unrest in the countries of North Africa and the Arabian Peninsula?

A. It seems that there is indeed both a common cause and common reason of unrest in the countries of North Africa and the Arabian Peninsula. All the countries that have been affected -- or are on the verge of being affected -- by popular uprisings have had one thing in common: a very lax approach to democracy.Whether the leaders of those countries have been “self-imposed” or helped to rule by the foreign powers, both groups have tended to totalitarian rather than democratic practices.

All in all, they hardly have represented the real will of majority in respective countries. This, topped with the strained economic conditions and unemployment, resulted into a series of revolutions.

In fact, it is interesting to observe that the revolution did not get an immediate positive response from the Western democracies. People from the region were many times asked to start and support democratic reforms and were promised the help, including President Obama in his famous Cairo speech.

Q. The events in Libya and the international military intervention have provided a significant test but also an opportunity for Turkey's stated desire to create a foreign policy that combines realism with idealism. How has the Libyan situation highlighted Ankara’s stature as a more independent regional leader in the Middle East and its efforts to maintain its traditional alliances, taking into account the recent tensions between Turkey and NATO as well as some of its member countries, in particular France?

A. It seems that Turkey’s support for cease-fire is gaining firmer ground, also among other NATO’s member states. Also, it has been no secret that the influence of Turkey in the region is not only because of its ties with ruling elites but – or maybe particularly – with the peoples of region. In this light, Turkey, seeing it from its own perspective, would like to see the region ruled by democracy in peace, whoever is in charge. Just remember Prime Minister’s Erdogan speech in which he addressed former Egyptian President Mubarak.

When it comes to France, I think that part of the tension between these two countries is stemming also from the role both of them tend to play in the region. (Even though I believe that given historical and geographical terms, Turkey’s engagements make more sense). France, as we know, has been taking a leading role not only in designing the future Mediterranean, that includes also part of the region known as MENA, but has been trying to spread and strengthen its influence also in the Middle East.

Q. A number of initiatives to solve the Libyan conflict have been proposed by various governments. In this context, Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erodgan announced a three-phase road map which provides for a ceasefire, the withdrawal of Qaddafi's forces from the besieged cities, the need to set up security zones for humanitarian aid, and, most importantly, a comprehensive democratic transformation process that will take into account the legitimate interests of the Libyan people. That said, how do you evaluate the Turkish peace initiative and what are the motives for Turkey to establish itself as mediator?

A. As far as Libya is concerned, cease-fire between rebels and Gaddafi’s option in Libya still remains the best option and priority for Turkey. From the statements made by Turkey till now on this issue, it seems that Turkey is in favour of a democratically supported leadership in Libya but at the same time is trying to avoid any further bloodshed.

It seems that Turkey believes that with the prolongation of war between rebels and the still official Libyan government, the consolidation of the country is being put in jeopardy. I believe this approach is much in line with what Turkey has demonstrated many times in last years that is Turkey favours diplomacy, though with a slow progress, over a resort to the military force.

Q. The uprisings in Tunisia and Egypt have triggered a domino effect of protests calling for reform across the Arab world. On all fronts, Syria, a key regional player considered by certain regional circles as cornerstone of Turkey’s Middle East policy, is facing a wave of domestic protests. Realistically, Turkish-Syrian relations have flourished in recent years as Turkish-Israeli relations have waned and grown cold. The creation of an economic bloc of Turkey-Syria-Lebanon-Jordan, with the removal of visa requirements and the injection of Turkish investment and technological know-how, is an undoubted fact. That said what is your estimate on the possible impact that the prolongation of the domestic crisis in Syria could have on its multi-facet relationship with Turkey, and on the regional structure of power?

A. Continuity of instability in the region will have enormous consequences not only for Turkey but also for the rest of the world. We have already begun to pay huge prices for oil and gas and it seems to be only the beginning. On the other hand, for any regime to survive in this region, it should boost up its democratic credential and pursue an unabated reform process. If legitimate demands of the Syrian public are not addressed peacefully we are likely to see the spill over effects in that country too.

Just like the US was trying to manage the transition period in Egypt, Turkey through its good offices is trying to secure a peaceful and stabile transition in Syria. We should not forget that for having any transition to democracy, heads do not always have to fall down.

Q. The anti-regime protests in Tunisia, Egypt, Yemen and elsewhere have given rise to discussions as to whether Turkey's relative success at wedding democratic freedoms with religion can serve as a model. The Turkish model is quite interesting because Turkey has managed to marry conservative Islam with forms of western democracy without giving up traditional social values, while keeping the social base and the political structure in some kind of harmony. Do you agree with the notion that Turkey could present a genuine alternative model to regional countries like Egypt which currently undergo a political transformation?

A. Not really. Turkey’s historical encounter with democracy has been totally different than those in the countries of North Africa and the Arabian Peninsula. But, of course, Turkey can serve as an inspiration.

Yet, here I would like to draw attention to the article written by President Gul and published in New York Times on April 21 in which he argues that democracies can hardly be established in the Muslim world without solving the Israeli-Palestinian issue. Unless the conflict is solved in an even-handed manner, there will be always radicals exploiting it for their own ends blurring legitimacy of democracy.

Q. In recent months a series of protests took place in the northern part of Cyprus targeting the economic protocol signed with Turkey as well as the latest economic-measures package concluded in late 2009 which includes the privatization of some public institutions and wage cuts. What is your estimate for the protests in the northern part of Cyprus? Do you think that they have been inspired and motivated by the regional protests in Tunisia, Egypt and elsewhere?

A. It is needless to say that even though Cyprus is also located in the region, political systems established there have hardly anything in common with the regional political systems in question. The fact that the political system in the north part of Cyprus is de jure not recognized by other states but Turkey does not mean that de facto there is no running democracy. Turkish Cypriots have had couple of decades old experience with free democratic elections and their results.

Moreover, they did not rise against their own government. They protested against the government of the country they financially depend on. Turkey allocates annually about $580 million from its own budget for northern Cyprus. Northern Cyprus, on the other hand, needs this financial support because it has no other means to generate a state income. Political decisions of other countries not to trade with the Turkish Cypriots put it effectively into isolation.

So, the reason of the protests in the northern part of Cyprus was not a lack of democracy but austerity measures proposed by a country – i.e. Turkey -- that has been till now a source of the financial injections for the Turkish Cypriot economy.

* Dr. Sylvia Tiryaki is the Deputy Director of the Global Political Trends Center (GPoT) and a Vice-Chair of the International Relations Department of Istanbul Kültür University where she teaches courses on international law and political thought. She completed her Masters and doctoral studies at Comenius University in Bratislava, at the Faculty of Law. Between 2003 and 2008 she worked as the Cyprus project coordinator and a senior research fellow at the Turkish Economic and Social Studies Foundation (TESEV) Foreign Policy Program. A regular columnist at the Turkish Daily News, Dr. Tiryaki writes extensively for various national and international academic journals and newspapers. Her fields of expertise include Turkish foreign policy, Cyprus, the Middle East and North Africa, Armenia and the European Union.

** SOURCE: Middle East Observer, Issue #4, Vol. 2, March-June 2011

2011-08-20T19:22:00.012+03:00

THE ARAB SPRING:
A REGION IN TRANSITION**

"

“Egypt will Honor its Peace Treaty with Israel”

INTERVIEW WITH Ambassador Dr. Mohamed Ibrahim Shaker

Conducted by Antonia Dimou

1. In your own opinion, what is the reason of the mass wave of protests and of the sectarian crisis which has suddenly emerged in Egypt, in an unprecedented manner?

It is a combination of factors. With regard to the mass wave of protests, groups of different professions and government employees asked for an increase in their salaries and privileges. These groups are taking advantage of the revolution to improve their lot. As to the sectarian crisis it was triggered, in my view, by an accusation to the Coptic Church that it has withheld a married Coptic lady who allegedly converted to Islam and without knowing her whereabouts. This case led to a number of attacks on Churches including an attack on 7^th May against another church for similar reasons. There is an accumulation of other allegations such as that certain positions in the government are exclusively reserved for Muslims.

2. The pace of change in Egypt has been extraordinary, and a step-by-step transition to democracy and renewed stability has great public and regional appeal. Is Egypt ready for democratic reforms this quickly or is it your sense that this will be a decades’ long process?

Egypt is ready for democratic reforms after more than 30 years of President Mubarak’s era. It will be a quick process, and to give you an example, elections for legislative bodies will be conducted in September followed by presidential elections in November. These elections would require a new constitution that has to be worked out in the meantime and be put to a referendum. So as you can see, we are in a rush.

Some are advocating for a slower pace that would allow also the formation of new political parties with membership open to the youth who triggered the whole revolution. It is feared that if elections were to be held by the end of the year, the old political parties on the scene and the former members of the National Democratic Party which has been dissolved as well as the Muslim Brotherhood and the Salafi Muslims will all have the upper hand in these elections. Therefore, there are voices addressed to the Higher Council of the Armed Forces to remain in power a little bit longer to allow the political national mosaic to take shape.

3. According to regional experts, the massive wave of protests in Egypt set off a chain reaction that has blown up the entire region, and has engulfed most of the states of North Africa and the Middle East, with spreading effects into countries like Libya and Syria. That said, how is what is happening in the neighbourhood being seen by the Egyptians at the moment and how is it affecting Egypt?

In my view and without interfering in the internal policies of other Arab nations, what is happening around us in the Arab world is welcomed by Egyptians who are proud to see that their revolution had an impact on other sister nations. I must also admit that Tunisia was ahead of us. It may have not been a factor in our revolution but it was an indicator that time had come for drastic change in the region. Egyptians are satisfied that other Arab nations are moving ahead as well. It gives Egyptians a great sense of comfort and accomplishment.

4. On Sunday 20, 2011, Egyptians voted 77 per cent in favour for a swift return to civilian rule. Specifically, more than 14 million Egyptians approved the constitutional amendments intended to guide Egypt through new presidential and parliamentary elections within six months. Will these changes go far enough in overhauling the Mubarak-era charter, or is there need for additional changes to be introduced so that the Mubarak-era is completely rewritten?

The vote was a prelude and an appetizer for more to come as I have already indicated. The amendments of the constitution present just the beginning for a whole review of the constitution and the making of a new one.

5. Egypt signed a peace treaty with Israel in 1979. Nowadays, there are concerns whether the new president-to-be in Egypt will honour the peace treaty with Israel or whether it needs to be revised at best, or scrapped at worst. What is your opinion?

I must assert here that one of the very first statements issued by the Higher Council of the Armed Forces was to assure the world community that Egypt will honor all the treaties it is party of. Therefore, this statement should be read as that Egypt will honor its peace treaty with Israel. In case there is need for change or amendments, it goes without saying that they will have to be agreed upon a mutual basis.

6. Egypt has traditionally played a major and catalytic role between Israel and the Palestinians towards the resolution of the Israeli-Palestinian conflict. In this context, after years of dispute, rival Palestinian factions Hamas and Fatah recently signed an Egyptian-sponsored reconciliation agreement in Cairo, which provides a timeframe for legislative and presidential elections and calls for the formation of an interim government. That said, how do you evaluate Egyptian mediation and what are the primary reasons behind the timing of the agreement along with the possibilities and challenges ahead on the regional and international levels?

The Egyptian mediation was critical in reaching the agreement between the Palestinian factions. Egypt was involved for years in negotiating a reconciliation agreement and I believe the revolution in Egypt has prompted the Palestinians to benefit from the new climate that has emerged as a result of this revolution. Palestinians, especially those living in Gaza, are encouraged by the reopening of the Rafah crossing which I believe has also contributed to this new atmosphere.

7. The Muslim Brotherhood, the popular Islamic movement long banned from politics by former Egyptian President Hosni Mubarak, recently announced that it has formed a political party that will put forward candidates in parliamentary elections scheduled for upcoming September, but it will refrain from participating in the presidential election, expected two months later. That said, is the chief political platform of the new party consistent with the agenda of democratization and reform and in what ways do you predict that the new party will become more actively involved in the emerging new state of politics and governance in Egypt?

Let me say at the outset that a significant dichotomy exists in the establishment of a party by the Muslim Brotherhood. The Muslim Brotherhood has existed for many years but not developed into an association according to Egyptian Law. Therefore, for the Muslim Brotherhood leadership to form a new party it has to conform to national regulation. The new party will probably be active in Parliament. As promised, the party will run for 50% of the seats in Parliament and will be satisfied if it gets between 25% and 30% of the seats. It is not going to be the first time for the Muslim Brotherhood in Parliament. The Muslim Brotherhood was in parliament for the 2005-2010 term, as independent. This time it will be represented as a party, and it will have to perform according to the constitution now in the making.

* Ambassador Dr. Mohamed Ibrahim Shaker is Chairman of the Board of Trustees of the Sawiris Foundation for Social Development, Chairman of the Board of the Regional Information Technology Institute and Vice-Chair of the Board of the Egyptian Council for Foreign Affairs. Dr. Mohamed Shaker held the position of Ambassador of the Arab Republic of Egypt to the United Kingdom (1988-1997) and was the Doyen of the Diplomatic Corps accredited to the Court of St. James. He was Ambassador to Austria and member of the Board of Governors of the International Atomic Energy Agency (IAEA) in Vienna (1986-1988).

He also held a number of positions at the UN, including UN Deputy Permanent Representative (1984-1986), member of the UN Secretary-General’s Advisory Board on Disarmament Matters (1993 – 1998), Chair of the Advisory Board for 1995, and member of the UN Expert Group on Disarmament and Non-Proliferation Education (2001-2002). He holds a degree in Law from Cairo University and a PhD in Political Science from the Graduate Institute of International Studies, University of Geneva.

** SOURCE: Middle East Observer, Issue #4, Vol. 2, March-June 2011

North Africa and Middle East Protests: Country by Country

2011-08-18T17:57:00.004+03:00

(Photo from: http://compassrosebooks.blogspot.com/)

By Antonia L. Dimou

Reproduced by Middle East Observer, Issue #4, Vol. 2 , March-June 2011

A wave of protests sweeping through parts of the Middle East and North Africa is largely organized by the youth with demands for economic and political reforms, and a higher standard of living. An overview of the revolutionary movement that spread into the wider region denotes that all first started in Tunisia.

In Tunisia, widespread protests in late 2010 sparked by the self-immolation of a street vendor Mohammad Bouazizi in protest of the confiscation of his wares and the harassment and humiliation that was allegedly inflicted on him by a municipal official and her aides. His act became the symbol of remonstrance and catalyst for the Tunisian revolutionary flow which became the most dramatic social and political unrest of the last three decades. Street demonstrations were precipitated by high unemployment, high prices in basic goods, corruptionlack of civil freedoms and poor living conditions and led to the oust of President Zine El Abidine Ben Ali who ruled Tunisia since 1987. Tunisian demonstrations have been dubbed the Jasmine Revolution in keeping with the geopolitical nomenclature of "colour revolutions", a term that is widely used by the media to describe related movements that developed in several societies in the CIS (former USSR) and Balkan states during the early 2000s.

Next, inspired by the Tunisian revolutionary protests, was Algeria. Protests throughout Algeria from 28 December 2010 onwards sparked by sudden rises in staple food prices, and opposition parties, trade unions, and human rights organisations began to hold weekly demonstrations defying a governmental declaration of a state of emergency. Algerian protests have a common denominator with those in Tunisia, most prominently high unemployment, the lack of housing, widespread corruption, restrictions on freedom of speech and poor standard of living. Major riots broke out in several areas like the Bab El Oued neighbourhood of the capital Algiers and nearby suburbs, as well as the country’s second city, Oran, and other towns including Djelfa, Boumerdes, Annaba, and Tipaza. Within days the riots spread to twenty administrative areas, covering the north including the Kabylie region, several towns in the Sahara, like Ouargla and Bechar. Widespread unrest in Algeria could have implications for the world economy because it is a major oil and gas exporter, but many analysts say a Tunisian-style revolt is unlikely as the government can use its energy wealth to placate most grievances.

Next stop was Egypt, a country of eighty million and a natural leader of the Arab world, where the popular uprising began on 25 January 2011. But many of the grievances on the street are the same. The uprising was mainly a campaign of non-violent civil resistance, which featured a series of demonstrations, and labour strikes. Public demands focused on legal, economic and political issues including police brutality, the lack of free elections, unprecedented levels of corruption in public institutions,high rate of unemployment, food price inflation and low minimum wages. The most important however demand was the end of the Mubarak regime, the cease of the emergency law, and the restoration of civil liberties. The capital city of Cairo became a war zone with 840 deaths reported, and over 6,000 injuries. Protestors stared to gather in Cairo's Tahrir Square, even after a night-time curfew came into effect, and watch groups were organised by civilians to protect neighbourhoods. In an attempt to quell dissent, the 82-year-old Mubarak dissolved his government and named his intelligence chief and close confidant Omar Suleiman as his vice-president and former air force commander Ahmad Shafiq as Egypt's new prime minister, in an apparent step toward setting up a successor other than his son, Gamal.

This move did little to mollify pro-democracy groups, and on 11^th February the Vice President announced that Mubarak stepped down as president and turned power over to the Supreme Council of the Armed Forces. On 13 April, the prosecutor ordered the former president and both his sons to be detained for 15 days of questioning about allegations of corruption and abuse of power and later on the former Egyptian President was ordered to stand trial on charges of premeditated murder of peaceful protestors and, if convicted, could face the death penalty.

Jordan fell next in the series of regional protests with demonstrators disapproving the rising of prices and demanding the dismissal of the Jordanian government, with no direct challenge to the King. Around 3,500 opposition activists from Jordan's main Islamist opposition group, trade unions and leftist organisations gathered in the capital on 28^th January asking the government to control rising prices, inflation and unemployment. In an attempt to defuse tensions, on February 1, King Abdullah sacked the government and asked Marouf al-Bakhit, an ex-army general, to form a new cabinet, with the authority to take quick, concrete and practical steps to launch a genuine political reform process so that Jordan is placed on the path to strengthen democracy. On 15^th March, a 53-member committee with government officials and opposition leaders was composed to draft new election and new political parties’ laws with a set of a three-month timetable for agreement on political reforms. It is noteworthy that Jordan’s economy continues to struggle, weighed down by a record deficit of $2 billion this year, an inflation rate of around 6.1%, and rampant unemployment and poverty estimated at 12% and 25% respectively.

Syria has been influenced by concurrent protests in the region and dozens of communities across the country erupted in demonstrations against the rule of President Assad. It all began on 26th January 2011, when Hasan Ali Akleh from Al-Hasakah set himself on fire following the example of the Tunisian youth to protest against the Syrian government. On 28th January 2011, an evening demonstration was held in Ar-Raqqah, to protest the killing of two soldiers of Kurdish descent. On 15th March protests escalated simultaneously in major cities across the country and the number of protesters estimated in hundreds of thousands, suggesting that Syria’s fragmented population reached new levels of coherence and organization. the city of Daraa became the focal point for the uprising. On 20^th March, thousands took to the streets of Daraa that became the focal point of protests, with slogans against the country's 48-year emergency law, the release of all political prisoners, and an end to pervasive corruption. Security forces reportedly opened fire during protests and killed peaceful demonstrators, and increasingly, the crackdown against the protests became more violent. In the wake of the violent crackdown on anti-government dissent that has left some 900 people dead, the United States imposed sanctions on three top Syrian officials, Syria's intelligence agency and Iran's Revolutionary Guard.

The US sanctions freeze any assets the individuals have in US jurisdiction and bar Americans from doing business with them. According to a White House statement, the executive order signed by American President Obama “gives the US new tools to target individuals and entities determined to have engaged in human rights abuses in Syria, and also sends a message to the Syrian people that those responsible for the abuses must face consequences for their actions”. On a parallel track, the European Union imposed an arms embargo and sanctions against 13 Syrian officials deemed responsible for the regime's harsh crackdown on protesters. Specifically the EU Council adopted a regulation and a decision providing for an embargo on exports to Syria of arms and equipment that could be used for internal repression, as well as a visa ban and an assets freeze, holding off however sanctioning the Syrian President as the 27 member states were divided over the question.

Yemen has been the next stop of protests that occurred almost simultaneously with the Egyptian revolutionary events. In the early stages, protests in Yemen were against unemployment, corruption,and against the government's proposals to amend the country's constitution. Demands escalated with calls for Yemeni President Ali Abdullah Saleh to resign and mass defections from the military, and the government. Succumbing to public demands, the Yemeni President announced that he would not run for re-election in 2013 and also that he would not pass power to his son, Ahmed Saleh, who heads the elite presidential guard. In response, protesters gathered in a series of cities demanding the departure of the Yemeni President with the central slogan that it was "time for change". Protestors’ demands were driven by the unprecedented high levels of poverty among a growing young population and frustration with the lack of political freedoms, and by fears that Yemen is becoming a leading al-Qaeda haven. President Saleh, last re-elected in 2006, became leader of North Yemen in 1978, and has ruled the Republic of Yemen since the north and south merged in 1990.

Saudi Arabia fell next in the series of regional protests whose size remained quite small since demonstrations are not part of the Saudi culture. Shia nationals presented the majority in protests that occurred in the city of Qatif and smaller towns in the Eastern Province, like al-Awamiyah and Hofuf, and demanded the release of prisoners, the withdrawal of Peninsula Shield Force from neighbouring Bahrain, equal representation in key offices, and reforms of political institutions. But calls for political reform gradually started coming from different sections of Saudi society, Shia and Sunni, conservative and liberal alike. It is this that alarms the authorities. On 23th February, Saudi King Abdullah, on his return after three months abroad for health treatment, announced a series of benefits for citizens amounting to 10.7 billion dollars, that include funding to offset high inflation, the loans’ writing off, increase of state employees’ salaries per cent, and the funnelling of funds for housing loans. Notably, no reference was made for political reforms and only some prisoners indicted in financial crimes were pardoned.

Oman inspired by the regional events fell in flow of protests with demands for salary increases and lower costs of living. Omani protests termed as the Green March climaxed on 18^th February, demanding an end to corruption, better distribution of oil revenue, and political reforms within the current governing system of Sultan Qaboos. Reportedly, protests were peaceful, well-organised and disciplined, while placards with protest slogans were translated into English, French and German for the international media. In response to protests, the Sultan On reshuffled his cabinet,the first time in 26^th February, and the second in 7^th March, announced benefits for the students of the Higher College of Technology, decided to set up an independent authority for consumer protection in the country, pledged to create 50,000 government jobs, provide a monthly benefit of $390 to the unemployed and ordered a committee to draft proposals for boosting the power of an elected council that advises him in state affairs. The Sultan also issued eight royal decrees including Royal Decree No 38/2011 that abolishes the Ministry of National Economy and states that a committee shall be formed by the Council of Ministers to manage the distribution of its prerogatives, allocations, assets and employees. Notably, the ministry had been targeted by protesters for being corrupt and inefficient.

Bahrain was the next stop of regional protests whose major aim was the introduction of political reforms and equality for the majority Shia population that complains of receiving poor treatment in employment, housing, and infrastructure, compared to Sunnis who have preferential status. Tens of thousands from the Shia opposition marched through the capital of Manama, carrying Bahrain's red-and-white flag and circling the Manama's financial district which is symbol of the country's prosperity in recent decades. The escalation of unrest in Bahrain prompted the Gulf Co-operation Council (GCC) on March 14^th at the request of the Bahraini government, to send troops of the Peninsula Shield Force to guard key facilities, such as oil and gas installations and financial institutions. Around 4000 Saudi Arabian troops were dispatched, along with by 500 police officers by the UAE police.Following the deployment of foreign forces from Saudi Arabia and the UAE, Bahraini security forces launched a crackdown on protesters at the Pearl Roundabout and elsewhere, while the king declared a three-month state of emergency, authorising the nation's armed forces chief to take all measures to protect the safety of the country and its citizens. What has become clear is that though Gulf States may not expect to face full-scale revolts thanks to a golden bargain under which their rulers trade a share of their oil wealth for political quiescence, Bahrain is among the most vulnerable to popular pressure.

In Libya, widespread protests seeking for political reforms and democratic elections, upset at delays in the building of housing units and over political corruption, faced repress by the country’s security services. By 27^th January, the government had responded to the housing unrest with a 24 billion dollar investment fund to provide housing and development. Nevertheless, protests erupted in earnest on 15^th February and a "Day of Rage" in Libya and by Libyans in exile spread in major cities like Benghazi, Ajdabiya, Darnah, Az Zintan, and Al Bayda.

As protests progressed, the Libyan government employed artillery, warplanes, anti-aircraft weaponry, and warships against demonstrations. Active resistance to the Gaddafi regime began in Benghazi on 18^th February and covered the country’s Eastern province, while the Gaddafi regime launched a counteroffensive, trying to retake the control sending infantry and armour into cities. The high death toll urged the international community to take action and on 17^th March, the United Nations Security Council passed resolution 1973 imposing a no-fly zone in Libyan airspace.As result of the UN resolution, the Libyan government declared an immediate ceasefire that lasted only for a few hours, prompting coalition operations to begin. Specifically, nineteen French Air Force fighter planes entered Libyan airspace to begin reconnaissance missions in 19^th March, and flew over Benghazi to prevent any attacks on the rebel-controlled city, US and British naval vessels fired at least Tomahawk cruise missile at Libyan integrated air and ground defence systems and Coalition jets carried out airstrikes against Libyan military installations and targets.Additionally, twenty-five coalition ships, including three US submarines, began operating in the area.On 25^th March, NATO announced that it was taking over the command of the no-fly-zone operations, after several days of heated debate over who should control operations in Libya, and after a while the organisation that the Libyan government's military capabilities were significantly degraded since the operation started. As consequence of the use of violent force against protesters, a number of senior Libyan government officials resigned from their positions like the former minister of Justice and former Minister of Interior, and also a significant number of senior military officials defected.

Several peace mediation efforts were undertaken for a way out to the crisis, with most prominent a proposal by Venezuelan President Hugo Chávez who offered to negotiate a settlement between the opposition and the Libyan government, an offer by South African government which proposed an African Union led mediation effort to prevent civil war, and a proposal by Turkish Prime Minister Tayyip Erdogan who was the 2010 winner of the al-Gaddafi prize for Human Rights, who offered the Libyan President the possibility to appoint a new President acceptable to all Libyans as means to overcome the prolonged crisis.

Latest Poll of the Palestinian Centre for Policy and Survey Research

2011-08-10T17:06:00.007+03:00

(Photo from: arabinfomall.bibalex.org)

By Antonia Dimou

Reproduced by Middle East Observer, Issue #4, Vol. 2 , March-June 2011

The Palestinian Centre for Policy and Survey Research (PSR) based in Ramallah conducted an opinion poll in the West Bank and the Gaza Strip between 17-19 March that coincided with the revolutionary wave of protests that swept the Arab World leading to regime change in Egypt and Tunisia, with the US veto that blocked a UN Security Council resolution condemning Israeli settlements’ activities, and with the release of leaked Palestinian documents of the PLO negotiations department by al Jazeera satellite TV.

The opinion poll covers issues related to the events in the Arab World, the leaks by al Jazeera, Palestinian domestic conditions, the performance of the governments of Salam Fayyad and Ismail Haniyeh in the West Bank and Gaza respectively at the time of polling, the balance of power between Fateh and Hamas, and the views of the public on the most vital Palestinian goals as well as the problems confronting the Palestinian society.

Findings of the first quarter of 2011 showed that Palestinians were affected differently by regional and domestic events. To begin with, the revolutionary events in the Arab World seemed to pose a threat primarily to Hamas in the Gaza Strip rather than to Fateh in the West Bank. Findings showed that two thirds (67%) of Gazans believed that there was a need for demonstrations in the Gaza Strip, while the picture was different in the West Bank where only one third (36%) believed there was need to demonstrate.

What is interesting to cite is that by contrast, if demonstrations were to erupt in the Gaza Strip, demands and slogans by 51% would focus not only on ending the West Bank-Gaza Strip split, but also on the absence of freedoms, while, if demonstrations erupted in the West Bank, demands and slogans by 24% would focus on ending occupation. An interesting finding that partly explains the necessity for the reconciliation agreement between Fateh and Hamas later the same month is that 64% of the Palestinians in the Gaza Strip believed that there was urgency for demonstrations demanding regime change compared to only 36% in the West Bank.

An overwhelming majority of 92% sympathized with the demonstrators in Arab countries such as Egypt, Tunisia, and Yemen and 41% believed that the first basic demand of the demonstrators in Egypt was to end the state of poverty and unemployment, 38% to safeguard freedom from oppression, and 11% to end corruption. Additionally, two thirds (66%) expected that the fall of the Mubarak regime in Egypt would lead to the permanent opening of the Rafah crossing with Egypt, 92% sympathized with demonstrators in the Arab World, and also two thirds (64%) expected that developments in the Arab World would have a positive impact on Palestinian conditions.

Findings show that the Palestinian Authority (PA) and its leadership were negatively affected by the al Jazeera leaks with a decrease in support for Fateh and a similar decrease in the level of satisfaction with the performance of President Mahmud Abbas. Several factors led to this outcome: First, al Jazeera remains the most watched TV news station in the Palestinian territories, and second, while the PA leadership in the West Bank defended itself by accusing al Jazeera of conspiring against it, a large majority of Palestinians believed that the satellite TV station’s goal was to seek the truth and not to conspire against the PA.

Moreover, in responding to the leaks, the PA’s case remained unconvincing in the eyes of a large majority of Palestinians. Above all else, and based on the leaks, half of the public concluded that the PA’s negotiating position was not committed to the vital goals and interests of the Palestinian people. Specifically, if presidential elections were to take place in the time of polling, Palestinian President Abbas would receive 55%, and Hamas leader Haniyeh 38%. Looking ahead the day after Abbas, it is important to underline the poll’s finding according to which, if the competition for the presidency was between Marwan Barghouti, who is imprisoned in Israel, and Haniyeh, the former would receive 64% and the latter 31%. If new parliamentary elections were to be held in the time of polling, Fateh would receive 40%, and Hamas 26%, while all other lists combined 12%, and 22% were undecided. For the vice-presidency, once again Marwan Barghouti received the majority by 30%, while 18% selected Ismail Haniyeh, 14% selected Salam Fayyad, and 11% Mustafa Barghouti.

When asked about domestic conditions 70% believed there is corruption in the PA institutions in the West Bank and 59% believed that there is corruption in the Hamas government in Gaza. Concurrently, 33% believed that people in the West Bank could criticize the PA without fear and only 19% believed that people in the Gaza Strip could criticize the authorities there without fear. Additionally, only 21% described conditions in the Gaza Strip as good or very good and 33% described conditions in the West Bank as good or very good. On the perception of personal safety and security the percentage stood at 54 in the West Bank and 67 in the Gaza Strip.

When asked about the US role in the resolution of the Israeli-Palestinian conflict, findings showed that the US use of its veto power to block UN Security Council resolution condemning Israeli settlement activities brought a severe blow to Palestinian public readiness to accept a large US role in the peace process. The poll found that the percentage of those in favour of such US role decreased considerably to a small minority, when in previous surveys, a large majority favoured a greater US intervention in the peace process. Specifically, a large majority of 69% expressed opposition to a larger US role in the peace process. By contrast, an August 2009 poll by the PRS showed that a majority of 61% indicated support for a larger US role in the peace process. Also interestingly, a majority of 56% supported the Arab Peace Initiative which calls for Israeli withdrawal to the lines of 1967, the establishment of a Palestinian state, and the resolution of the refugee problem based on UN resolution 194 in return for an Arab recognition of Israel and normalization of relations with it.

Findings also showed that 48% support and 50% oppose a mutual recognition of national identity in the sense that Palestinians will recognize Israel as the state for the Jewish people and Israelis will recognize Palestine as the state for the Palestinian people after all conflicting issues are settled and a Palestinian state is established. Because of the cessation of negotiations with Israel, the Palestinian public is divided over the best means for breaking the deadlock: 33% prefers to go to the UN Security Council to obtain recognition of a Palestinian state while 25% prefers a return to confrontation and armed conflict against Israel, 18% prefers peaceful and non-violent, confrontations, and 17% prefers the dissolution of the PA. Two thirds believe that the chances for the establishment of a Palestinian state alongside Israel in the next five years are slim or non existent.

When asked about their perception of Israel’s long term goals, the largest percentage (60%) indicated that the goal of Israel is to extend its state to the whole area between the Mediterranean Sea and the Jordan River and to expel its Palestinian population, while 21% indicated that the Israeli goal is to annex the West Bank. Only 17% believed that Israel’s long term goal is to ensure its security and to withdraw from all or parts of the West Bank.

When asked about the most vital Palestinian goals, 45% believed that the most vital goal for the Palestinian people should be the end of the Israeli-Palestinian conflict and the establishment of an independent state. 27% articulated that the most vital goal is the right of return, and 10% supported the build-up of a democratic political system that will respect the freedoms and the rights of Palestinians. On the question of the problems confronting nowadays the Palestinian society, 28% supported that the most serious problem is poverty and unemployment, another 28% said that it is the absence of national unity due to the Fateh-Hamas split at the time of polling, 22% supported that it is the continuation of conflict with Israel and settlement expansion, and 11% said it is corruption of PA, Hamas and public institutions.

The PSR opinion poll’s total size of the sample was 1270 adults who were interviewed in 127 randomly selected locations, and findings present a margin error of 3%. The opinion poll was conducted with the support of the Konrad Adenauer Stiftung in Ramallah.

GCC Economies Sustain the Momentum

2011-08-02T01:08:00.005+03:00

(Photo from: http://www.opfblog.com/11912/)

By Antonia Dimou

Reproduced by Middle East Observer, Issue #4, Vol. 2, March-June 2011

The economies of the Gulf projected considerable resilience during the global economic downturn. 2010 generally proved a year of normalization across the region, and 2011 is widely expected to be characterized by a steady consolidation of this turnaround, partly due to the stronger oil prices. Several factors for the expected recovery in oil prices over their relatively low level in 2009, include increased demand by China and India, a weakening in the dollar, and expected regulations of the oil business following last year’s spill by British Petroleum in the Gulf of Mexico.

The Gulf oil producing economies are projected to sharply rebound by more than six per cent in 2011 while their combined budget surplus could climb by nearly 10 per cent to 130 billion dollars. Oil prices jumped by around 27 per cent to an average 77.2 dollars in 2010 and are expected to climb to 83.9 dollars and 86 dollars in 2011 and 2012 respectively.

The surge in oil prices supports the Gulf Cooperation Council (GCC) policy of economic diversification by fuelling the economic activity from the public to the private sector, and by supporting projection execution in the six-nation GCC, with the biggest 100 ventures under way in the region totalling a staggering 1.3 trillion dollars.

Economic diversification has been a catchphrase of economic policy in the GCC states since the first oil boom in the 1970s. It was initially prompted by concerns over the finite nature of oil and the recognition of the risks of economic instability inherent in heavy dependence on oil exports. Economic diversification, meaning the expansion of non-oil economic sectors, implies the reduction the public sector’s size, the reduction of the heavy reliance on expatriate labour, the improvement of the efficiency of monetary and fiscal policies, and the building of human capital through investment in training and education.

This baseline scenario appears to be moving fast towards the right direction, although the ongoing turmoil in parts of North Africa and the Middle East has affected negatively leading drivers of economic recovery and development. The situation in Egypt raised concerns over oil supply security through the Suez Canal and pipeline, and the ongoing events in Libya have jeopardized the output of a fairly significant oil producer as before the onset of conflict, Libya produced some 2% of the world’s oil.

The ongoing crisis is estimated to have reduced Libya’s pre-crisis output of 1.6 million barrels per day by up to three-quarters and this development, along with fears over potential contagion, pushed the oil price to its highest level since August 2008. Saudi Arabia responded to make up for any shortfall in production by putting its production at as much as 9.4 million barrels per day.

Additionally, social and sectarian tensions in GCC countries most prominently in Bahrain and Oman have put under test investor mood. While it is early to assess the ultimate economic costs of the crisis, it is obvious that sharp stand-off in Bahrain that eventually led to an intervention by GCC forces, has hit the country in ways that may have lasting economic development consequences. For as long as the region faces a period of uncertainty and investor caution, the effects are not expected to be uniformly negative.

In particular, Dubai is presented with a significant opportunity to capitalize on its enhanced cost competitiveness in real estate as investors reassess their views about Bahrain. For its part as well, Qatar investment on its real estate market has transformed it from a single road along the sea in the 1980s into a Mecca of development. The mushrooming of the Qatari real estate industry over the last six years presents an attractive example for the region. The US Patriot Acts is seen as the single major reason for massive redevelopment in the Gulf, because as foreign direct investment into the US became increasingly difficult, GCC countries focused on redeveloping their towns and shifting tourism to diversify from hydrocarbons.

Medium-to-long-term strategic programming has become a central part of the economic development plans in the GCC. Even though some of the plans are partly ambitious and programmatic statements, they substantially seek to set up longer-term guidelines on managing the countries’ oil wealth for the purpose of the transition to the post-oil era.

Qatar’s new announced National Development Strategy envisages investments of 225 billion dollars in the course of 2011-2016. Fuelled by gross investment in excess of 30% of GDP, Qatari GDP has almost quadrupled from 31.7 billion dollars in 2004 to an 110 billion dollars in 2010 with an annual average growth rate of 13.1% in 2001-2009. Also, Qatar has emerged as the world’s third-largest gas power after Russia and Iran as well as a leading liquefied natural gas (LNG) exporter, and has made massive investments in LNG exports to Asia. However, Qatar faces enormous employment challenges with a projected need for 1.6 million new workers over the planning period.

Oman’s 2011-15 Development Plan seeks to achieve growth of at least 3% per year and the total expected investments amount to 78 billion dollars. Tourism, industry, agriculture, and fishing are identified as priority sectors. The Plan projects average oil output levels of 897,000 barrels per day and a price of 59 dollars per barrel while foreseeing average annual investment of 2.3 billion dollars in oil exploration and development as well as 1.9 billion dollars in the gas sector.

Bahrain’s Economic Vision 2030, a blueprint for the development of the country's economy, identifies key challenges and opportunities that focus on transforming the economy with the development of the quality and number of jobs for nationals, and on encouraging innovation and the development of new growth sectors. The share of Bahrainis in the national workforce is projected to grow by 29% over the coming decade, a goal essential to meeting the Vision’s central objective of doubling the real income of nationals by 2030.

The Vision envisages the economy diversifying away from oil with special emphasis on financial services, industry, logistics, business services and tourism. According to the annual Index of Economic Freedom published by the Heritage Foundation and Wall Street Journal, Bahrain is among the world's top 10 most economically free nations. This result comes in line with the aspirations of Bahrain Economic Vision 2030, and cites the commitment to structural reforms and openness to global commerce that have enabled Bahrain to become a financial hub and regional leader in economic freedom.

Saudi Arabia’s Vision 2020 is an expression for the national development strategies of the Kingdom. The Vision sees Saudi Arabia emerging as a diversified and prosperous economy and focuses on the development of human resources, the expansion of the private sector and the modernization of the public sector’s structures. A number of new development projects are underway, and for instance Saudi Aramco has identified gas as a key investment priority since the Kingdom is home to the fifth-largest reserves in the world, and seeks to boost gas reserves by 5bn cu ft/day within five years.

Kuwait Development Plan 2013-2014, the first such plan since 1986, aims to turning Kuwait into a regional trade and financial hub through sustaining economic development, economic diversification and GDP growth. The Plan approved an estimated 125 billion dollars of spending focusing on both oil and non oil economic sectors, and includes a series of Mega Projects, like the construction of the Silk City (Madinat Al-Hareer) that will serve as new business hub with an estimated cost 132 billion dollars, the allocation of a round 80 billion dollars of oil sector investments to raise production capacity and modernize current facilities, the construction of a major container harbour, railway and metro systems, as well as additional spending on new cities and infrastructure projects.

Abu Dhabi’s Economic Vision 2030 aims to achieve effective economic transformation of the emirate’s economic base and bring about global integration. Abu Dhabi has a core commitment to build a sustainable and diversified, high value-added economy by 2030. This will be achieved by broadening the sectors of economic activity, enlarging the enterprise base, and growing external markets. Economic development envisions to involving the averaging of growth at 7% till 2015, and thereafter at 6% so that Abu Dhabi grows at a faster, yet still sustainable, rate.

Within overall growth and as part of efforts to diversify, Abu Dhabi aims to foster non-oil GDP growth at a higher rate than that of the oil sector, in order to reach equilibrium in non-oil trade by 2028, thus demonstrating the ability to instil extra depth within the structure of the economy. Specifically, the central goal of Abu Dhabi’s strategy is to boost the share of the non-oil sector to 64% of GDP by 2030 from the current 45%.

By concluding, in an environment where risks still abound, the result of the current combination of investor caution and government activism may be a year of uneven growth, but with oil prices strong, the GCC region is definitely looking at a significant acceleration in its headline GDP growth which undoubtedly solidifies the regional policies of diversification and long-term economic development.

MIDDLE EAST OBSERVER EDITORIAL, ISSUE 4, Vol.2, March-June 2011

2011-07-20T23:47:00.002+03:00

“Democracy is the government of the people, by the people, for the people”,

Abraham Lincoln

By Antonia Dimou

The wave of pro-democracy protests that swept across the Arab world has stricken like an earthquake that is changing the ground underneath. The protests have been dubbed the “Arab Spring” and it looks as if this will be succeeded by a long, hot summer of hope. It is a spring that supported the notion that Arab people crave freedom, democracy, justice, economic reforms and the right to demand accountability from their governments.

The successfuluprisings in Tunisia and Egypt that ended in the removal of longtime regimes have inspired the youth of the region to seize the opportunity of taking the future into their own hands. Historically speaking, what has happened is without precedent in the Arab world. For the first time, Arab countries illustrated the potential of spontaneous democracy, or more accurately, democratisation from within.

A cloud however that may shadow the Arab spring and render yet more difficult the blossoming of democracy is that forces opposed to democratic transition remain somehow powerful. In any case, political clocks cannot be turned back. Too much political mobilisation has occurred for the status quo ante to come to the fore. The current special issue of the Middle East Observer deals with the revolutionary wave of protests, which set off a chain reaction that has blown up the entire region and engulfed most of the states of North Africa and the Middle East, with spreading effects into countries like Libya and Syria.

Writing from the region as the Arab spring sparked, flared and spread, our contributors make no pretence about providing answers to the complex countryby-country issues addressed, and articulate their views with sincerity and clarity, and thus increase our understanding of the complex issues and the challenge of underpinning the changes the Arab people are fighting for, including the promotion of modern political demands beyond the client-list negotiations of the old power-networks.

Undoubtedly, the regional wave of prodemocracy protests offer a historic opportunity to observe the birth of the new from the old, and provide a momentum of transformation where the idea of democracy advances as the best solution for politically and peacefully handling multiple and different country-by-country interests and structures.

The road to democracy has always been rocky if we look at a century of upheavals in Europe, and is a work in progress that cannot be constrained by any timeframe. Definitely, the road to democracy may be winding and is like a river taking many curves, but eventually, the river will reach the ocean.

*Antonia Dimou is Head of the Middle East and Persian Gulf Unit at the Institute for Security and Defense Analyses based in Athens, Greece and an associate at the Centre for Strategic Studies, University of Jordan, Amman Jordan.

Fateh-Hamas Reconciliation Agreement: An Opportunity for Peace

2011-07-04T17:26:00.004+03:00

Antonia Dimou
June 26, 2011

Reproduced by Worldpress

Palestinians celebrate the reconciliation agreement between Fatah and Hamas at a rally in Gaza on May 4.

After four years of political split and two governments, one led by Fateh in the West Bank and the other led by Hamas in Gaza—four years of incitement and imprisonment of political opponents—both parties agreed to reconciliation. With the mediation of Egypt, Fateh and Hamas signed an agreement that calls for the formation of a temporary technocratic government, elections within a year, and joint responsibility for security forces. The temporary government will subscribe to the PLO political program, will get a vote from the Hamas-dominated Palestinian Legislative Council, and will deal with the Quartet and the international community as a whole.

A number of regional and internal factors have motivated Fateh and Hamas to sign the reconciliation agreement. First, the revolutionary movement underway in the region—with Egypt as a focal point, along with the political upheavals in Syria—made both parties realize that the balance of power in the Middle East is changing, and that today's Egypt is stepping out of the Mubarak shadow, reclaiming its historical role as a leader of the Arab world. It is thus in this context—while still challenged by internal turmoil, unemployment, poverty and corruption—that Egypt, motivated by its interest in reviving its regional role, looked for a major success to create a positive image in the intra-Arab political context and mediated in bringing a reconciliation agreement between the two competing Palestinian movements.

Second, the hope and optimism generated by the Arab revolutions motivated the Palestinian public, which openly opposed policies adopted in the West Bank and Gaza by the Palestinian Authority and Hamas, respectively. It is no secret that while Hamas has been overall effective in preventing violence against Israel from Gaza, its popular support among Gazans is very low, and it is frustrated that its security achievements have not been recognized, let alone rewarded, by Israel. Therefore, Hamas has listened to the winds of change, which could potentially bring regional and international recognition to it.

Third, the failure of the Quartet-led peace process that climaxed with the convening of the Annapolis conference in 2007 added a lot to the frustration of the Palestinian public. The Annapolis Conference aimed to provide a framework for negotiations and economic support through the Palestinian Reform and Development Plan (PRDP) in order to build a Palestinian state, but none of the political goals of Annapolis were achieved, while Israel continued its settlement expansion throughout the West Bank.

Fourth, the failure of the United States to develop a more visible and coherent message on American policy and intentions on Israeli-Palestinian issues, and the fact that the United States has not articulated a strategy for the peace process beyond trying to get negotiations started, reinforced disappointment on the Palestinian side. The failed approach on the settlements issue should have figured into the negotiating process, but instead has been taken out of its context. The U.S. February veto of a U.N. Security Council resolution condemning Israeli settlements in the Occupied Palestinian Territory further boosted disappointment for the Palestinians.

The Fateh-Hamas reconciliation agreement can turn into a potentially positive step forward and transform into a constructive force of change that can not only pursue a critical review of the Oslo process and the subsequent 15 years of failed efforts, but explore new ideas such as the Israeli Peace Initiative (IPI), the Jerusalem Old City Initiative and the Parallel States Project.

The IPIis a private endeavour that builds on previous efforts such as the Arab Peace Initiative (API), the Clinton parameters, the Annapolis process, Geneva and Israeli-Syrian negotiations. It is designed to outline an end game and examine if Israel and the Arab states could commit to a set of realistic deals without compromising Israel's strategic interests. Key elements of this initiative include significant Israeli concessions in return for an end to the conflict, a two-state solution, and thinking beyond bilateral and toward regional multilateral relations. The proposal moves away from the language of normalization to building normal ties, and views economic development not as a fig leaf, but as a building block. IPI envisions becoming a constructive response to the API so that, when bilateral talks begin, the API and IPI together can provide an alternative upon which a detailed Regional Peace Initiative can be constructed.

The Jerusalem Old City Initiative (JOCI) is a Track II process based at the University of Windsor that explores the possibility of a special regime for the Old City of Jerusalem and its holy sites as an option for resolving the conflicting claims. It attempts to establish a system to manage the holy places and issues of friction within a robust security framework and mechanism. The parameters for the JOCI special regime determine that it cannot be imposed by the outside; it must be owned by Israel and the Palestinians together, and it must be rooted in their peace treaty. The JOCI initiative foresees a mandate for the special regime imbedded in the Israeli-Palestinian final status agreement; a governance board appointed by the states of Israel and Palestine that will include other international members selected by them; a police service recruited from countries approved by Israel and Palestine; and an advisory religious council of Christian, Jewish, and Muslim clerics.

The Parallel States Projectis an academic project based at the Centre for Middle East Studies at Lund University, which attempts to introduce new ideas and reframe old concepts. Taking into account global trends designed to dilute the concept of sovereignty, and the decreasing role of the nation state, the project is exploring whether two states can coexist on the same territory in the sense that a two-state structure that covers one territory has politically separated populations. Such a structure would require a joint security framework and an economic union. While both populations would keep their heads of state, national symbols, foreign policy and representation, they would enter into an economic union based on one economic policy, a customs union, a joint labor market and programs to reduce economic imbalances. The challenges are enormous, but such an arrangement would permit Israelis and Palestinians to maintain national identities, establish a Palestinian state, sustain a Jewish state that is both Jewish and democratic, and thus bring an end to the conflict.

Additionally, the Fateh-Hamas reconciliation agreement can potentially offer a golden opportunity for the United States to reemerge as an honest player that promotes discussion for peace within Israel jointly with the Palestinians to emphasize the prospects and the advantages to normalization. It is noteworthy that polling suggests a majority of Israelis support talks aimed at a two-state solution. The Israeli prime minister's avoidance of negotiations is not driven by public opinion. On the other hand, Israelis are solidly behind their premier's demand for recognition of Israel as a Jewish state, and they believe that Israel will be criticized by a hostile international community regardless of what their government does.

Under the present circumstances, the United States needs to improve public diplomacy efforts towards Israel and the Palestinians, including a presidential visit, to explain the U.S. strategy and reinforce support for negotiations. The United States needs to restore confidence with the Palestinian side, since the first two years of the Obama administration have been discouraging to Palestinians, who were greatly encouraged by the American president's early statements and speeches as well as the apparent contrast with former president George W. Bush. The slow pace set by Senator George Mitchell on negotiations, U.S. backtracking on the settlements issue and a lack of noticeable results from the proximity talks all account for this disappointment.

It might prove catalytic for the United States to consider promoting ideas such as IPI and JOCI or to lay down clear terms of reference and parameters for a final agreement to establish an orderly process for talks to follow. Additionally, the United States seems that it has to re-evaluate its negotiating structure, as too many U.S. voices generate regional confusion, and stay out of internal politics between Hamas and the Palestinian Authority. President Obama has come into office with a general policy of engaging those with whom the United States disagrees, but has not applied it to Hamas. The Palestinian reconciliation agreement, along with the historical precedent according to which the PLO changed in the past its approach towards Israel from unrelenting armed hostility to negotiation, both provide a useful tool of how engagement can bring about change.

The only way to move forward is to act responsibly. If the interested parties with the help of the international community fail to return to the negotiating table to discuss a peaceful two-state solution, then the conflict may take on a more religious character, violence will increase—not just in the Israeli-Palestinian theatre as the ongoing revolutionary regional movement suggests—and the Palestinians will turn back to a one-state solution. Peace is necessary, and as pioneers of negotiations propose, another world for Israelis and Palestinians is possible.

Antonia Dimou is head of the Middle East and Persian Gulf Unit at the Institute for Security and Defense Analyses based in Athens, Greece, and an associate at the Centre for Strategic Studies, University of Jordan, Amman, Jordan. Her views can be accessed at: http://www. antoniadimou.blogspot.com.

Spring of Reforms for the Hashemite Kingdom of Jordan

2011-06-20T14:34:00.004+03:00

Jordanian King Abdullah II
(Photo from: Worldpress.org)

Reproduced by Worldpress.org

Antonia Dimou
June 12, 2011

The massive wave of protests throughout the Middle East this spring set off the wind of political and economic reforms, and has engulfed most of the states of North Africa and the Middle East, with spreading effects into countries like Jordan.Jordan is a moderate country strategically located in the heart of the Arab world governed under the political system of constitutional monarchy.

The kingdom has been motivated by the momentous events in Tunisia and Egypt, which inspired protests on Jordanian soil demanding economic reforms that would put an end to rising prices, unemployment and poverty. The major differentiation of the Jordanian events from those in the rest of the Arab countries is that protesters asked for reform of the current system, not its abolition.

The immediate response of Jordanian King Abdullah II bin al-Husseinwas the dismissing of the previous government, and the designation of a $169 million plan meant to reduce price increases and unemployment. The wave of protests, however, evolved with demands focusing on the reform of the political system, most prominently the enacting of a new elections law, and the provision of more civil rights and freedoms.

Jordan has responded instantly to the regional wind of reforms based on its immense experience as a country that has launched during the last decade a number of political and economic reform initiatives. These initiatives faced a major setback due to regional events that impacted directly the national interests of the kingdom. Most prominent were the 2003 American military campaign against Iraq, the 2005 parliamentary elections in Egypt where the Muslim Brotherhood secured 20 percent of the seats, the November 2005 bombing of three hotels in Jordan by an armed wing of al Qaeda based in Iraq that killed 60 Jordanian nationals, the 2006 elections in the West Bank and Gaza where Hamas won the majority of parliamentary seats, and the 2007 Hamas takeover of the Gaza strip.

Additionally, reform initiatives were impeded by the reality of demographics of an estimated East Banker minority. The Jordanian-Palestinian "split" in the country has arisen as a result of the forced migration of Palestinians who fled to Jordan, acquired nationality and citizenship, and now constitute about half of the population. Palestinian fears that reforms could potentially lead to the stripping of their rights, as well as Jordanian worries that any reform process may lead to the political empowerment of Palestinians who may attempt to create an alternative Palestinian homeland in Jordan, presented a major setback to last decade's reform initiatives. In other words, for a significant segment of the Jordanian society, political reforms and democratization equals Palestinization. However, this is an illusion. In reality, the two peoples can easily remain united in the struggle for a political system based on justice, freedom, equal opportunities and individual rights. In a system that restores power to the masses while maintaining Jordanian and Palestinian identities and dealing intelligently with the political reality, Jordan's people can be united.

Jordan envisioned becoming a model of democracy, but the manifestation of major regional events led to the delay of the reform process that resulted in successive weak parliaments, and an erosion of public trust in state institutions. Notably, in the pre-Iraq war period, the kingdom initiated the Jordan First (Al Urdun Awlan) campaign, which attempted to articulate a comprehensive vision of economic and political reforms. The initiative provided the formation of a national committee to deal with different economic and political issues and debated five distinct themes, namely the possibility of establishing a constitutional court, the introduction of a parliamentary quota for women; the enactment of anti-corruption measures; the drafting of a new political parties law with the aim of ending the state of fragmentation among political parties; and the setting of rules to cover relations between civil society, professional organizations and the state. While the final document claimed that the initiative would represent a new social contract that would redefine the relationship between the citizen and the state, the committee was not really inclusive, and in the end, the only recommendation that was adopted was the six-seat parliamentary quota for women.

Equally significant reform initiative was the 2005 Jordanian National Agenda, a blueprint for political, economic and social reforms that envisioned approaching the reform process in a holistic, rather than a piecemeal, way. The committee of the National Agenda consisted of representatives from political parties including the Muslim Brotherhood, the parliament, civil society, women activists, the media, the government and the private sectors, and reached recommendations in three interdependent areas, namely the economic and social policies, basic rights and freedoms, and state infrastructure. In the field of political reforms, the National Agenda proposed new laws to open up elections and prevent discrimination against women. In July 2006, the government of Prime Minister Maarouf Bakhit assembled a forum of 700 participants over a two-day period to address the political, economic and social challenges facing the country. Capitalizing on the findings of the National Agenda, participants produced the "We Are All Jordan" document. The document was a clear attempt at political reform and selected a list of 15 priorities. The major three were loyalty and nationalism, sovereignty of the state and the protection of national interests, and national security. The Bakhit government undoubtedly showed significant legislative initiative. Specifically, in November 2006, it passed an anti-corruption law that established an anti-corruption committee with broad powers. The law notably included in its definition of corruption actions related to nepotism (wasta).

Coming to today's situation, the Arab Spring urged the Jordanian leadership to take speedy and practical steps to unleash a deep political reform process that will reflect Jordan's vision of comprehensive reform, modernization and development. Upon this urgency, the Jordanian government recently endorsed the formation of the National Dialogue Committee, comprising of ministers, representatives of political parties, professional associations, the economic sector, civil society organisations, and youth and women's societies, and tasked it with opening extended dialogues with all citizens to arrive at a consensus over legislation governing political reform, including the elections and the political parties laws. The goal of the committee is to draft a democratic elections law that achieves a qualitative leap in parliamentary work and revisits the Political Parties Law to strengthen political pluralism and partisan life, in a manner that will enable effective political powers to participate in democratic drive and decision making. A three-month deadline is set for the members of the committee to make the necessary amendments and suggest the roadmap to reform.

Concurrently at this critical time, a promise of economic gains was extended to Jordan by the Gulf Cooperation Council (GCC) to join the organization. Relatively poor and facing high unemployment and yawning budget deficits, Jordan could benefit from concessional prices for oil and gas, better access for its citizens to work in the Gulf, and financial assistance. Jordan, run by a pro-Western, Sunni Muslim monarchy, some 750 miles from the Gulf, has a per-capita GDP of $5,300, while, by comparison, Saudi Arabia GDP per capita is $24,200.

Massive protests in two of its member states urged the GCC to agree to provide Oman and Bahrain $10 billion each over a decade in order to meet protesters' demands for higher living standards. This reality has created a precedence that Jordan may be looking for similar assistance. Enriched by climbing oil prices, the Gulf monarchies have been able to respond to their internal wave of protests with generous aid programs for their already-wealthy populations. Saudi Arabia alone has committed to spending $125 billion, but in Jordan, the king has no alternative other than to increase deficit spending to cover the cost of handouts at a time when the kingdom's economy is suffering under the weight of slow growth and higher global prices for food and energy. It is no secret that repeated interruptions in the pipeline delivering Egyptian natural gas to Jordan has forced the kingdom to ration electricity and increase its import bill. Therefore, the accession of energy-poor Jordan to the ranks of the predominantly oil-rich bloc of Gulf nations could offer an avenue for financial support for the kingdom, while the political symbiosis in the Gulf club is the latest reflection of how the widespread protests in the Arab nations are reshaping the political landscape of the volatile Middle East.

It is thus within this context that Jordan responded instantly to the Arab Spring by solidifying alliances and by establishing mechanisms that aim to create a new spark of reforms that can be translated into realities on the ground and provide a blueprint for a better future, not only for its own people, but for the people of the entire region.

Antonia Dimou is head of the Middle East and Persian Gulf Unit, Institute for Security and Defence Analyses based in Athens, Greece, and an sssociate at the Centre for Strategic Studies at the University of Jordan, Amman, Jordan. Her views can be accessed at: http://www. antoniadimou.blogspot.com.

Syria's Arab Spring and Its Regional Impact

2011-06-16T23:27:00.004+03:00

Syrian protesters shout slogans against President Bashar al-Assad
in the Turkish coastal city of Antalya on June 2. (Photo from: worldpress.org)

By Antonia Dimou

June 14, 2011

Reproduced by Worldpress.org

The wave of protests sweeping through the Arab world reached Syria. Snowballing demonstrations in major cities like Damascus, Dara'a, Bania and Homs, calling for greater freedoms, improvement in living standards and respect for human rights, triggered a disproportionate reaction from the Syrian security apparatus against protestors.

The Syrian regime's initial assessment that protests will not come at its doorstep were dashed, and therefore opted to project an image of strength and tight control as a means to hold on to power. The Syrian regime's early assuredness was based on two major policy pillars expected to deter protests in the country. The first was the precedent of Hama, and the second was a foreign policy close to the grassroots of the nation.

Specifically, Hama, the country's fourth-largest city, is well known for its uprising against the Syrian Baath State that climaxed in 1982 with the killing of 70 Baathist officials and caused the regime's strong response with a death toll ranging between 10,000 and 25,000, according to Amnesty International. The Syrian regime's violent crackdown in the city is known as the case of Hama. In fact, the case of Hama represents a precedence that the Syrian regime perceived it had seared into the collective consciousness of the Syrian public, therefore preventing regional protests.

Additionally, the Syrian regime assessed that its foreign policy would be more than enough to avert protests. Major components of Syrian foreign policy include (a) the Damascus constructive role in the post-Saddam Iraq in the security and humanitarian fields with the absorbance of more than 1.3 million Iraqi refugees, not an easy task for a country of 22 million; (b) the influential standing of Syria in any Arab-Israeli peace process that emanates from its significant leverage with organizations like Hamas; (c) the strategic partnership of Syria with Iran, which produced the organization of Hezbollah, founded through a mutual agreement to fight Israel; (d) the re-emergence of Syrian influence in Lebanon through its armed relationship with Hezbollah.

Hezbollah is a complex, multi-layered phenomenon. It is not the Shi'a form of al Qaeda. On one level, it is the manifestation of grassroots empowerment in Lebanon, which explains widespread Shi'ite support for the organization. Hezbollah can also be viewed as a military and ideological arm of Iran and the Iranian revolution in Lebanon. For this reason, Hezbollah is a problem for the Sunni Arab countries because it is a Shi'a power in the heart of the Arab world.

Additionally, Syria’s foreign policy includes (e) the conduct of indirect negotiations with Israel, even during the July 2006 Lebanon war. It is true that the confrontational relationship with Israel was not an obstacle for periodic secret Israeli-Syrian contacts. A case in point was the secret track of current Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu and the late Syrian President Hafez al-Assad with the mediation of American millionaire Ron Lauder. As disclosed, Lauder presented Syria a document titled "Lauder in the name of the Prime Minister of Israel" on September 1998 that contained a proposal to discuss borders that would be based on the June 4, 1967 lines. And lastly, (f) Syria emerged from isolation due to Turkey's policy of "zero problems with neighbors" with regards not only to the Syrian-Israeli peace process and the resolution of intra-Arab affairs, but also to the development of extensive economic and political ties between the two countries.

That said, the bitter irony and the ultimate paradox for the Syrian regime is that the pursued foreign policy, while appreciated by the public, was not enough to deter protests from evolving. Today it has become evident that, politically, younger generations need oxygen, and thus cosmetic changes and minor reforms seem no longer sufficient. Syria is in dire need of major political, social and economic transformation.

Therefore, the Syrian president's speech at the parliament on March 30 fell short of expectations as it became obvious that it is highly unlikely to institute sweeping changes. The official position of the Syrian President Bashar al-Assad supports that the Syrian society, like the majority of societies in the region, are experiencing a shift in political alignment to "conservatism.” Upon this basis, the process of political reforms according to Assad's perception is becoming difficult, as evidenced by the cases of countries like Lebanon and Algeria.

Specifically, according to the president’s perception, countries like Lebanon and Algeria that had strived for rapid reforms had set the stage only for conflict and social unrest. In the case of Algeria during the 1980s, Islamist groups sought to exploit the political opening of the government to gain power, and this undermined the internal stability and sparked conflict lasting decades. In Lebanon, the process of political reforms and the elections of May 29, 2005, had been the cause of the subsequent sectarian violence. Upon this perception, the Syrian president repeatedly supports that the country needs time to improve education and build institutions prior to democratizing its political system.

Upon this logic, only minor reforms, cosmetic changes and some kind of opening to the Sunni community were undertaken by the Syrian regime in the last decade. In 2005, President Assad, without any political discussion, decided to move towards what was viewed as economic liberalization. Such a step should have been linked to political reforms, but nothing of that happened.

Alleged systemic corruption in the regime led to an economic justification for the birth of powerful elites in the immediate entourage of the Syrian regime. Concurrently, the Syrian regime developed a push-pull dynamic during the last decade, with encouraging "moderate" Islamists on the one hand, while repressing what it perceived to be a threatening Islamist minority on the other. The regime took the strategic decision to play with the issue of Islam as it assessed that it was under threat and was willing to take serious risks to prevent former Vice President Abdul Halim Khaddam and Muslim Brotherhood leader Sadreddine Bayanouni from developing any traction in the Sunni community.

Regime outreach to the Islamic community in early 2006 included a presidential approval of a sharia law faculty at Aleppo University, the licensing of three Islamic banks, and allowing for the first time a prominent Islamic figure to lecture at the Higher Military Academy in Damascus. Specifically, the regime allowed moderate Islamic figure and member of Parliament Mohammed Habash to address the officers at the Higher Military Academy in Damascus, with the attendance of the minister of defense and the Grand Mufti as well as other religious figures.

In his speech, Habash called for a new political parties law that would permit the formation of Islamic parties. On a parallel track, the Syrian regime efforts pointed toward stepped-up measures to counter rising Islamist influence. Identically, the Ministry of Islamic Endowments (Awqaaf) issued a list of 10 restrictions on activities at mosques, limiting the hours of operation to times of prayer, preventing any unauthorized speakers or activities, including the collection of donations, and requiring the lowering of the volume of loudspeakers used in the calls to prayer.

Nowadays the domestic situation is extremely problematic, as evidenced by the increasingly violent crackdown on protests, which made the international community break its silence and impose sanctions on the Syrian regime. Specifically, E.U. sanctions on Syrian government officials mainly focus on barring the sale, supply, transfer or export, directly or indirectly, of equipment that might be used for internal repression. At the same pace, the U.S. Treasury Department renewed its sanctions freezing any assets of Syrian officials that are in the United States or otherwise fall within U.S. jurisdiction, and barring American individuals and companies from dealing with them.

Political elites in the region and beyond, however, characterize the designation of Syrian officials as a purely symbolic gesture with no tangible economic repercussions, and as a feckless attack on the Assad inner family and regime circle, not only from a U.S. administration with little political leverage over Syria, but also from a divided European Union. Senior Syrian officials whose assets have been frozen under new U.S. sanctions have none in the United States, and the E.U. arms embargo is meaningless since there are no E.U. weapons sales to Syria. Thus, it is estimated that sanctions alone cannot deter the Syrian regime from resorting to violent means for as long as it perceives that its survival is at stake.

In a sense, the symbolic approach of U.S. and E.U. sanctions against Syria reflects that foreign powers have a vested interest in possibly maintaining the status quo in Syria in the name of realpolitik since there are fears that regime change in Syria would look a lot more like Iraq in 2003 than Egypt in 2011.

The end of the Assad regime, whose Alawite sect rules both the government and the military, may set the stage for the state to collapse and a civil war to erupt, turning into a proxy battle between regional powers like Saudi Arabia and Iran. This prospect makes Syria's neighbors upset, with indicative concerns coming from Iran, Israel and Turkey. Iran fears losing its only Arab ally, which gives Tehran direct access to Hezbollah and Lebanon. Israel for its part worries that a new regime in Syria could break the de facto ceasefire that has maintained a stable border for almost 40 years, and cause a war over the Golan Heights. In turn, Turkey is concerned that political instability in Syria, combined with the weak neighbouring Iraq, may reinforce the political aspirations of Syria's ethnic Kurdish population, which is concentrated near the Turkish and Iraqi borders, leading to renewed calls for a Kurdish state.

To sum up, the revolutionary wave of protests makes clear that cosmetic changes are no longer sufficient, and that Syria is in need of those necessary legitimate reforms that will take into account not only the calls of recent times but also the country's complexities and ground realities for the benefit not only of itself, but of the entire region.

Antonia Dimou is head of the Middle East and Persian Gulf Unit at the Institute for Security and Defense Analyses based in Athens, Greece, and an associate at the Centre for Strategic Studies, University of Jordan, Amman, Jordan.

ΜΠΑΧΡΕΪΝ: Tο παρατηρητήριο του Περσικού

2011-06-03T23:04:00.005+03:00

Εκεί όπου το αίτημα δεν είναι η καθεστωτική ανατροπή. Η σιιτική πλειοψηφεία του νησιωτικού συμπλέγματος το καθιστά ευπρόσβλητο στις ορέξεις της Τεχεράνης θέτοντας σε κίνδυνο τη ναυτική βάση των Ηνωμένων Πολιτειών.

της Αντωνίας Δήμου Αναδημοσίευση από το Περιοδικό Στρατιωτική Ισορροπία και Γεωπολιτική, Τεύχος Μαρτίου

Η φλόγα των εξεγέρσεων στις αραβικές χώρες της Βορείου Αφρικής μετεπήδησαν στην καρδιά του εύφλεκτου τοπίου στον Περσικό Κόλπο με την εκδήλωση διαδηλώσεων στην χώρα του Μπαχρέιν. Οι διαδηλώσεις στην πλατεία Μαργαριταριού της πρωτεύουσας Μανάμα δεν ήταν αυθόρμητες και ιδεολογικό-πολιτικά ποικίλες όπως στην περίπτωση της Αιγύπτου και της Τυνησίας καθώς οργανώθηκαν αποκλειστικά από την πλειονοψηφήσασα πληθυσμιακά σιιτική κοινότητα. Βασικό ζητούμενο των σιιτών διαδηλωτών δεν αποτέλεσε η εκδίωξη του υφιστάμενου βασιλικού καθεστώτος αλλά η εδραίωση πραγματικής συνταγματικής μοναρχίας. Γεγονός είναι ότι η πραγματοποίηση διαδηλώσεων εντός της εθνικής επικράτειας της χώρας δεν αποτελεί κάτι καινούργιο, όπως επίσης ότι το καθεστώς του Μπαχρέιν στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας επιδιώκει την ελεγχόμενη μετεξέλιξή του σε μία προσπάθεια επιμήκυνσης του ιστορικού του κύκλου.

Το Μπαχρέιν αποτελεί κοιτίδα του σιιτισμού ανάμεσα στα αραβικά κράτη της περιοχής και ηγείται οικονομικών και πολιτικών μεταρρυθμίσεων πρωτόγνωρων στον Περσικό Κόλπο καθώς μπορεί μεν η σιιτική πλειοψηφία του Μπαχρέιν να βιώνει την άνιση πρόσβαση σε υψηλόβαθμες κυβερνητικές θέσεις και να απολαμβάνει χαμηλότερους κοινωνικό-οικονομικούς δείκτες σε σύγκριση με τη κυβερνούσα σουνιτική μειοψηφία, παρολαυτά όμως το σύνολο των πολιτών της χώρας απολαμβάνει πλήρως το δικαίωμα της ψήφου τόσο στις εθνικές όσο και τις δημοτικές εκλογές ανά τετραετία, ενώ πολιτικά κόμματα και ΜΚΟ δραστηριοποιούνται σε υψηλά επίπεδα για την περιοχή του περσικού.

Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση του Μπαχρέιν έχει υιοθετήσει ένα πείραμα δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων από το 2000 το οποίο κορυφώθηκε το 2002 με τη σύνταξη συντάγματος και την επαναφορά του θεσμού των εκλεγμένων αντιπροσώπων (μάζλις αλ-ναουάμπ) ο οποίος είχε ανασταλεί τη δεκαετία του ΄70. Οι κοινοβουλευτικές εκλογές του 2006 και οι πρόσφατες του 2010 αποτέλεσαν σημαντικό βήμα εκδημοκρατισμού καθώς η σιιτική αντιπολιτευτική ομάδα Ουιφάκ συμμετείχε στην εκλογική διαδικασία και απέσπασε και στις δύο αναμετρήσεις την πλειοψηφία των κοινοβουλευτικών θέσεων. Η σιιτική κοινότητα εκπροσωπείται από δύο κόμματα, το Ουιφάκ που ηγείται της σιιτικής πλειοψηφίας και το κόμμα αλ-Χακ που αποτελεί προϊόν κομματικής διάσπασης και το οποίο παραδοσιακά καλεί τον σιιτικό πληθυσμό της χώρας να απόσχει από την πολιτική διαδικασία και να μεταφέρει την αντιπαράθεση με την κυβέρνηση στους δρόμους.

Το κόμμα Χακ του οποίου ηγείται ο Χάσαν Μεσάιμα στον οποίο προ ημερών ο βασιλιάς Χαμάντ προσέφερε αμνηστία, είναι κατά βάση έκνομο καθώς αψήφησε εξ αρχής τις προϋποθέσεις που ορίζει ο σχετικός νόμος περί λειτουργίας κομμάτων του 2005 και αντιτίθεται στην εφαρμογή του συντάγματος που θεσπίστηκε το 2002 με το αιτιολογικό ότι ακύρωσε ελευθερίες που εγγυόταν το προηγούμενο σύνταγμα του 1973, ότι ο μονάρχης το συνέταξε μονομερώς και ότι προσδίδει συνταγματική νομιμότητα και νομοθετική εξουσία στην διοριζόμενη και όχι λαϊκά εκλεγμένη Ανω Βουλή του κοινοβουλίου της χώρας. Η λαϊκή δεξαμενή του κόμματος ταυτίζεται με αυτή του Ουιφάκ και εκτιμάται ότι αποτελεί πηγή έμπνευσης της αντιδραστικής σιιτικής νεολαίας η οποία στην κυριολεξία κάθε σαββατοκύριακο κινούνταν εναντίον των δυνάμεων ασφάλειας με αυτοσχέδιες μολότοφ και ρίψεις πετρών πολύ πριν τις εκδηλώσεις του Φεβρουαρίου.

Συγκεκριμένα, από τα μέσα του 2007 σύμφωνα με την ειδησεογραφία στον τοπικό τύπο, μικρές ομάδες προερχόμενες από τις υπανάπτυκτες σιιτικές περιοχές κατά τις βραδινές ώρες προέβαιναν σε ένοπλη αντιπαράθεση με τις αστυνομικές δυνάμεις της χώρας ρίπτοντας πέτρες και αυτοσχέδιες μολότοφ. Ο τοπικός τύπος χαρακτήριζε την ένοπλη αντιπαράθεση με τις αστυνομικές δυνάμεις ως συμβάντα νεανικής παραβατικότητας αποφεύγοντας προσεκτικά την όποια αναφορά στη σιιτική τους ταυτότητα. Οι συγκρούσεις ανάμεσα στη σιιτική νεολαία και τις αστυνομικές δυνάμεις πραγματοποιούνταν κυρίως τα σαββατοκύριακα στα χωριά Ζιντ Χαφς, Σάναμπις, Καρζάκαν, Ντάιχ, Σίτρα καθώς και σε γειτονιές της πόλης Χαμάντ, ενώ ομάδες αγνώστων αυτοαποκαλούμενων ως «χάλας» που μεταφράζεται ως «αρκετά» διένειμαν φυλλάδια με τα οποία ζητούσαν από τον σιιτικό πληθυσμό να διεξάγει μη αδειοδοτούμενες από την κυβέρνηση διαδηλώσεις. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι δυνάμεις ασφάλειας του Μπαχρέιν παραδοσιακά επιχειρούν με διακριτικότητα ώστε να μη διαταραχθεί η εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα σε σιίτες και σουνίτες αποφεύγοντας την παρουσία σε συγκεκριμένες σιιτικές γειτονιές και προβαίνοντας σε διορισμό σιιτών μερικής απασχόλησης ως κοινοτική αστυνομία για την υποβοήθηση του έργου τους.

Οι διαδηλωτές στις πρόσφατες αναταραχές δεν έφεραν ως ζητούμενο την εκδίωξη του βασιλικού καθεστώτος αλλά την λειτουργία της συνταγματικής μοναρχίας με την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων των οποίων ο βασιλιάς είναι υπέρμαχος. Συγκεκριμένα, την ημέρα εορτασμού της 10^ης επετείου από την ανάληψη της εξουσίας προ ενός περίπου έτους, ο βασιλιάς Χαμάντ ανακοίνωσε δημόσια τις προτεραιότητες της διακυβέρνησης του που αφορούν στην οικονομική ανάπτυξη και την ενίσχυση της διαδικασίας μεταρρυθμίσεων που έχει ξεκινήσει από το 2000. Ειδικότερα, ο επικεφαλής της μοναρχίας διατύπωσε τη δέσμευση στην υλοποίηση του οικονομικού σχεδίου ανάπτυξης της κυβέρνησης με την επωνυμία «Μπαχρέιν: Οραμα 2030» το οποίο στοχεύει στην αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου όλων των πολιτών, τον οικονομικό εκσυγχρονισμό, τις εργασιακές μεταρρυθμίσεις, και την επαγγελματική μετεκπαίδευση ώστε να μειωθεί η εξάρτηση της χώρας από αλλοδαπό εργατικό δυναμικό.

Επίσης επεσήμανε ότι η οικονομική ανάπτυξη προϋποθέτει την ροή ενέργειας και δεσμεύτηκε να προβεί στις δέουσες ενέργειες για τη διασφάλιση επαρκών ενεργειακών πόρων. Προς την κατεύθυνση αυτή μάλιστα η κυβέρνηση προχώρησε σε διετείς διαπραγματεύσεις με το Ιράν για την αγορά φθηνού φυσικού αερίου αφού προηγούμενες σχετικές συζητήσεις με το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία δεν απέδωσαν. Το 2010 η κυβέρνηση του Μπαχρέιν υπέγραψε συμφωνία κοινής συνεργασίας με την Οξιντένταλ και την εταιρία Μουμπάνταλα του Αμπού Ντάμπι προκειμένου να αναπτυχθεί η παράκτια πετρελαϊκή περιοχή Αουάλι στοχεύοντας στην αύξηση της ημερήσιας παραγωγής πετρελαίου σε 80 χιλιάδες βαρέλια τα προσεχή πέντε έτη. Στο ίδιο μήκος κύματος και προκειμένου να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες που είναι απαραίτητες για την όποια οικονομική ανάπτυξη, το Μπαχρέιν επιδεικνύει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πυρηνική ενέργεια.

Μέσα σε αυτό το πολιτικό κλίμα εκδηλώθηκαν οι διαδηλώσεις του Φεβρουαρίου που σηματοδοτήθηκαν από τον θάνατο εννέα διαδηλωτών και αξιοσημείωτο είναι ότι οι συμμετέχοντες δεν πρόταξαν την θρησκευτική τους ταυτότητα αλλά υιοθέτησαν σταθερή θέση έναντι του βασιλικού καθεστώτος που αφορά στη διεξαγωγή εθνικού διαλόγου. Η απώλεια των εννέα διαδηλωτών οδήγησε το κόμμα Ουιφάκ να αποχωρήσει από το κοινοβούλιο αναστέλλοντας την συμμετοχή σε αυτό και συνεργαζόμενο με επτά αντιπολιτευόμενες ομάδες κατέληξαν στην κατάρτιση λίστας αιτημάτων προς ικανοποίηση πριν την έναρξη εθνικού διαλόγου με το καθεστώς. Τα κυριότερα αιτήματα αφορούσαν στην απελευθέρωση φυλακισμένων αντικαθεστωτικών, την παραίτηση της κυβέρνησης και τη συγκρότηση εξεταστικής επιτροπής για τα αιματηρά γεγονότα.

Το βασιλικό καθεστώς επιχείρησε να επικοινωνήσει με την αντιπολίτευση διατάσσοντας την απομάκρυνση των δυνάμεων ασφάλειας από τους δρόμους, την ανακοίνωση ότι οι ειρηνικές διαδηλώσεις είναι πλήρως αποδεκτές και εξουσιοδοτώντας τον διάδοχο Σαλμάν Μπιν Χαμάντ να ξεκινήσει διάλογο. Επίσης, ο βασιλιάς Χαμάντ χορήγησε αμνηστία σε 25 ηγετικά στελέχη της σιιτικής αντιπολίτευσης καθώς και σε εκατοντάδες σιίτες που είχαν συλληφθεί ικανοποιώντας την βασική προϋπόθεση που είχε θέσει σύσσωμη η αντιπολίτευση για την έναρξη διαλόγου. Μεταξύ αυτών που έλαβαν αμνηστία συγκαταλέγεται και ο ηγέτης του κόμματος αλ-Χακ Χάσαν Μεσάιμα ο οποίος βρίσκονταν αυτοεξόριστος στο Λονδίνο. Το σύνολο του πολιτικού κόσμου με προεξέχοντα κόμματα το σιιτικό Ουιφάκ και το σουνιτικό Ουάντ, ανταποκρίθηκε θετικά στις πολιτικές κινήσεις του καθεστώτος, ενώ αξιοσημείωτο είναι ότι ο βασιλιάς Χαμάντ προέβη και σε περιορισμένο ανασχηματισμό της κυβέρνησής του ανταποκρινόμενος μερικώς στο σχετικό αίτημα της αντιπολίτευσης. Συγκεκριμένα αντικατέστησε τους υπουργούς υγείας, οικιστικής πολιτικής καθώς ηλεκτρικού και ενέργειας αναδιανέμοντας επί της ουσίας ενδοκυβερνητικά την υπουργική τράπουλα δεδομένου ότι ενδεικτικά, ο πρώην υπουργός εργασίας Μαζίντ αλ-Αλάουι μετακινήθηκε στο υπουργείο οικιστικής πολιτικής και ο πρώην υπουργός εξωτερικών Νιζάρ αλ-Μπαχάρνα μετακινήθηκε στο υπουργείο υγείας.

Η αποκατάσταση της κοινωνικό-πολιτικής ηρεμίας στη χώρα είναι σημαντική καθώς πιθανή κλιμάκωση της εσωτερικής αναταραχής εκτιμάται ότι μπορεί να έχει καθοριστικό αντίκτυπο στο γεωπολιτικό εκτόπισμα του Μπαχρέιν θέτοντας υπό διακύβευση τα ζωτικά αμερικανικά συμφέροντα καθώς και καταλυτική επίδραση ντόμινο στο άμεσο γειτονικό περιβάλλον. Ως γνωστόν, το Μπαχρέιν φιλοξενεί την ναυτική βάση Υποστήριξης Δραστηριοτήτων Μπαχρέιν (NSA Bahrain) καθώς και το αρχηγείο του αμερικανικού 5^ου Στόλου. Στην καρδιά κυριολεκτικά του Περσικού Κόλπου, η ναυτική βάση και το αρχηγείο συνιστούν στρατηγικό πλεονέκτημα της αμερικανικής παρουσίας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή καθώς επιτρέπουν την επόπτευση των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και εμπορικών οδών, την υποστήριξη των αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν αλλά και την καταπολέμηση της πειρατείας στην Ερυθρά και την Αραβική θάλασσα. Σε αναγνώριση μάλιστα του Μπαχρέιν ως στρατηγικού συμμάχου για την διασφάλιση των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή, το αμερικανικό Πεντάγωνο προέβη το 2010 στην παροχή στρατιωτικής βοήθειας ύψους 21 εκατ. δολαρίων προς τη χώρα.

Επιπρόσθετα, η ανατροπή της μοναρχίας στο Μπαχρέιν συνεπεία εσωτερικών αναταραχών θα μπορούσε να ασκήσει αλυσιδωτές επιδράσεις σε γειτονικά κράτη του Κόλπου τα οποία αποτελούν οργανικά μέλη ενός συστήματος ασφάλειας που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, όπως η Σαουδική Αραβία. Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι το γειτονικό Ιράν παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις προσβλέποντας στην πολιτική και θρησκευτική εκμετάλλευση της διαμορφούμενης νέας δυναμικής που σχετίζεται με την εσωτερική αποσταθεροποίηση καθεστώτων προκειμένου να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στις αραβο-μουσουλμανικές υποθέσεις. Εν προκειμένω, πιθανή ανατροπή της μοναρχίας στο Μπαχρέιν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εφαλτήριο των ιρανικών φιλοδοξιών που εκλαμβάνουν το Μπαχρέιν ως την 14^η επαρχία του Ιράν μέσω του ισχυρού σιιτικού θρησκευτικού στοιχείου. Και τούτο διότι ποσοστό που αγγίζει το 70 τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού στο Μπαχρέιν είναι οπαδοί του σιιτισμού, ο οποίος επικράτησε στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή το 1602 με την κατάκτηση αυτής από τους Πέρσες.

Η κοινωνικό-οικονομική περιθωριοποίηση του σιιτικού πληθυσμού στο Μπαχρέιν ενισχύθηκε μετά την ιρανική επανάσταση του 1979 καθώς το σουνιτικό βασιλικό καθεστώς αλ-Χαλίφα που κυβερνά την χώρα από το 1783 αμφισβήτησε ανοικτά την αφοσίωση και την εθνική τους νομιμοφροσύνη. Οι δυνάμεις ασφάλειας είναι πλειοψηφικά απόλυτα σουνιτικές και ως εκ τούτου σε περίπτωση βίαιης κλιμάκωσης της κατάστασης, ο ευδιάκριτος θρησκευτικός διαχωρισμός των δυνάμεων ασφάλειας με τους διαδηλωτές απορρίπτει την επανάληψη του σεναρίου που εκτυλίχθηκε στην Τυνησία και την Αίγυπτο όπου ο στρατός ταυτίστηκε με τις λαϊκές μάζες. Ετσι, το βασιλικό καθεστώς στο Μπαχρέιν βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί και επιχειρεί να κρατήσει τις εύθραυστες εσωτερικές ισορροπίες καθώς η οποιαδήποτε κλιμάκωση των λαϊκών διαδηλώσεων συνεπεία βίαιης καταστολής από τα σώματα ασφάλειας εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε επανάσταση της σιιτικής πλειοψηφείας την οποία το Ιράν είναι προετοιμασμένο να υποστηρίξει ποικιλοτρόπως.

Το σενάριο της σιιτικής επανάστασης στο Μπαχρέιν απασχολεί σοβαρά και τη Σαουδική Αραβία η οποία συνιστά επίσης στρατηγικό σύμμαχο των ΗΠΑ και υποστηρίζει το γειτονικό σουνιτικό βασιλικό καθεστός καθώς το σιιτικό στοιχείο της χώρας προσομοιάζει με αυτό του Μπαχρέιν. Συγκεκριμένα, ο σιιτικός πληθυσμός της Σαουδικής Αραβίας φθάνει ποσοστό που αγγίζει το 10 με 15 τοις εκατό και υπόκειται σε κοινωνικο-οικονομική περιθωριοποίηση όπως οι σιίτες του Μπαχρέιν. Η μεγάλη μάλιστα πλειονότητα των Σαουδιτών σιιτών διαβιεί στην ανατολική επαρχία της χώρας η οποία είναι πλούσια σε πετρελαϊκά αποθέματα και διατηρούν στενούς πολιτιστικούς και ιστορικούς δεσμούς με τους σιίτες του Μπαχρέιν.

Σε κάθε περίπτωση, οι διαμορφούμενες εξελίξεις στο Μπαχρέιν εμπεριέχουν μεταβλητές του κοινωνικό-πολιτικού συστήματος οι οποίες συνδέονται άμεσα με την προώθηση των μεταρρυθμίσεων ως εγγύηση της καθεστωτικής σταθερότητας, καθώς η απουσία μεταρρυθμιστικού έργου αναμένεται να δράσει χαοτικά τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο πλαίσιο της επίδρασης ντόμινο που βιώνει η περιοχή εκτρέποντας για μία ακόμη φορά το γεωπολιτικό εκκρεμές από τη θέση ισορροπίας του.

Συρία: Το Εσωτερικό Παρασκήνιο της Aναταραχής & ο Iσλαμικός Παράγοντας

2011-05-16T11:20:00.007+03:00

Αναδημοσίευση από το Περιοδικό Στρατιωτική Ισορροπία και Γεωπολιτική, Τεύχος Απριλίου 2011

(Αναδημοσίευση ΦΩΤΟ από: http://www.fanoos.com/revolutions/syria_protests.html)

Της Αντωνίας Δήμου

Το κύμα των διαδηλώσεων που πυροδότησαν οι αναταραχές στην Τυνησία και την Αίγυπτο άγγιξε και τη Συρία. Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε διάφορες πόλεις με προεξέχουσες την νότια φυλετική πόλη Ντάραα όπου περισσότεροι από 100 διαδηλωτές σκοτώθηκαν σύμφωνα με αναφορές στον αραβικό τύπο, την παραλιακή μεσογειακή πόλη Μπάνιας, την πρωτεύουσα Δαμασκό στο ανακαινισμένο τζαμί Ουμαγιάντ και στην πόλη Χομς. Η βίαια κατάπνιξη των λαϊκών διαδηλώσεων στη Συρία οφείλεται στην ανεξέλεγκτη εξουσία των σωμάτων ασφαλείας που εδράζεται σε σχετικό προεδρικό διάταγμα του 2008 το οποίο εν πολλοίς τις καθιστά απρόσβλητες.

Η χρήση του διαδικτύου αποδείχθηκε καταλυτική και στην περίπτωση της Συρίας για την ανταλλαγή πληροφοριών και το συντονισμό των δραστηριοτήτων ανάμεσα στους διοργανωτές. Η σελίδα στον κοινωνικό διαδικτυακό τόπο facebook με τίτλο «Η Συριακή Επανάσταση 2011» η οποία αριθμεί περί τα 56 χιλιάδες εγγεγραμμένα μέλη συνιστά εικονικό σημείο συσπείρωσης υποστηρικτών υπέρ της δημοκρατίας. Το συριακό καθεστώς μάλιστα ανέστειλε πρόσφατα την απαγόρευση στη χρήση του διαδικτύου, με σκοπό σύμφωνα με ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων να τεθούν υπό μεγαλύτερη επιτήρηση και να καταγραφούν οι δραστηριότητες των μελών της ιστοσελίδας και σε καμία περίπτωση η άρση δεν αφορά στην προώθηση της ελευθερίας έκφρασης.

Ζητούμενο των διαδηλωτών αποτέλεσε η προώθηση των πολιτικών μεταρρυθμίσεων, η πάταξη της οικονομικής διαφθοράς, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η προώθηση της ελευθερίας του Τύπου. Το συριακό καθεστώς αντέδρασε στην επαύριον των διαδηλώσεων δεσμευόμενο να εξετάσει την άρση εφαρμογής του Νόμου εκτάκτου ανάγκης που ισχύει από το 1963, την αδειοδότηση πολιτικών κομμάτων και την αύξηση των μισθών στους δημόσιους υπαλλήλους.

Το συριακό καθεστώς καλείται να κερδίσει το στοίχημα αφενός της προώθησης των όποιων οικονομικών και πολιτικών μεταρρυθμίσεων και αφετέρου της επιβίωσης του. Ο πολιτικός και κοινωνικός αναβρασμός στη Συρία δεν αποτελεί καινούργια υπόθεση καθώς το καθεστώς της χώρας παραδοσιακά διατηρεί ανοικτό μέτωπο έναντι της πλειονοψηφήσασας σουνιτικής ισλαμικής κοινότητας. Την τελευταία πενταετία, υπήρχαν σενάρια τα οποία έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου για την ενίσχυση του ισλαμισμού στη Συρία και το καθεστώς Ασαντ θεωρώντας ότι βρίσκεται υπό απειλή προχώρησε σε άνοιγμα προς την ισλαμική σουνιτική κοινότητα με εναρκτήριο έτος το 2006. Συγκεκριμένα, ο Ασαντ ενέκρινε την λειτουργία τμήματος ισλαμικής Νομολογίας (Sharia) στο πανεπιστήμιο του Χαλεπίου, την αδειοδότηση τριών (3) ισλαμικών τραπεζών και επέτρεψε για πρώτη φορά αφότου ανέλαβε την προεδρεία της χώρας το 2000, σε ερμηνευτή της ισλαμικής νομολογίας να προβεί σε διάλεξη στην Ανώτατη Στρατιωτική Ακαδημία της Δαμασκού.

Αξιομνημόνευτο είναι ότι ο προγραμματισμός για δημιουργία τμήματος ισλαμικής νομολογίας είχε ανασταλεί στο παρελθόν λόγω των καθεστωτικών ανησυχιών που αφορούσαν στην πιθανότητα ενίσχυσης της σουνιτικής ισλαμικής επιρροής στο Χαλέπι, όπως επίσης ότι το καθεστώς επέτρεψε τον Απρίλιο 2006 στον μετριοπαθή μουσουλμάνο σεϊχη και βουλευτή Μοχάμαντ Χαμπάς να πραγματοποιήσει διάλεξη στην Ανώτατη Στρατιωτική Ακαδημία της Δαμασκού υπό την παρουσία του Σύριου υπουργού εθνικής άμυνας, του Μεγάλου μουφτή της χώρας και λοιπές θρησκευτικές φυσιογνωμίες. Στην ομιλία του μάλιστα ο Σύριος σεϊχης και βουλευτής που αποτελεί ηγετική φυσιογνωμία του κινήματος αναγέννησης στη Συρία διετύπωσε ότι ο αραβικός εθνικισμός και το Ισλάμ είναι συμβατά και ότι είναι απαραίτητη η δημιουργία ενός κοινού μετώπου προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι εθνικές και περιφερειακές προκλήσεις που αγγίζουν τα συριακά συμφέροντα, ενώ δεν παρέλειψε να επαναλάβει την πάγια θέση περί έγκρισης νέου νόμου για την λειτουργία πολιτικών κομμάτων που θα επιτρέπει την δημιουργία ισλαμικών πολιτικών οργανώσεων.

Η στρατηγική της προσεκτικής αλλά ουσιαστικής προσέγγισης της ισλαμικής σουνιτικής κοινότητας από το καθεστώς Ασαντ έλαβε έμπρακτη μορφή όταν τον Απρίλιο 2006 στην επέτειο εορτασμού των γενεθλίων του προφήτη Μωάμεθ επιτράπηκε η διακόσμηση της συριακής πρωτεύουσας με πανό τα οποία προέβαλαν θρησκευτικά σλόγκαν για πρώτη φορά αφότου ανέλαβε τα ηνία της εξουσίας ο Μπασάρ αλ-Ασσαντ. Στο πλαίσιο της ισλαμικής προσέγγισης εντάχθηκε και η απόφαση του συριακού καθεστώτος να εκμεταλλευτεί πολιτικά την υπόθεση της αναπαραγωγής και δημοσίευσης σε δανικό περιοδικό των καρτούν που απεικόνιζαν τον προφήτη Μωάμεθ και να εμφανισθεί τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο γειτονικό περιβάλλον ως προστάτης του Ισλάμ παρέχοντας άδειες για την πραγματοποίηση διαδηλώσεων διαμαρτυρίας έμπροσθεν ευρωπαϊκών πρεσβειών.

Γεγονός πάντως είναι ότι το συριακό καθεστώς υιοθετεί την πάγια τακτική του καρότου και του μαστιγίου έναντι της σουνιτικής ισλαμικής κοινότητας. Και τούτο διότι παράλληλα με τις προσπάθειες προσέγγισης, το καθεστώς κινείται και προς την κατεύθυνση της καταπίεσης. Επί παραδείγματι, ο επικεφαλής του τμήματος Δαμασκού στο συριακό υπουργείο θρησκευμάτων (Αουκαφ) εξέδωσε λίστα που εμπεριείχε δέκα απαγορεύσεις και περιορισμούς στις δραστηριότητες που συντελούνται στα τζαμιά με προεξέχοντες τον περιορισμό του ωραρίου λειτουργίας αποκλειστικά στις ώρες προσευχής, την απαγόρευση στην παρουσία μη εξουσιοδοτημένων ομιλητών, καθώς και την αναστολή ενεργειών όπως τη συλλογή δωρεών αλλά και τη μείωση της ηχητικής έντασης στα μεγάφωνα των τζαμιών που καλούν τους πιστούς σε προσευχή.

Η διττή διάσταση του καθεστώτος από την μία να ενθαρρύνει τις μετριοπαθείς ισλαμικές σουνιτικές δυνάμεις και από την άλλη να καταπιέζει ότι θεωρεί απειλή δεν αποτελεί σύγχρονη πρακτική της συριακής ηγεσίας. Και τούτο διότι το προηγούμενο καθεστώς του Χάφεζ αλ-Ασσαντ ακολούθησε εν πολλοίς την ίδια στρατηγική με το καθεστώς του υιού Μπασάρ αλ-Ασσαντ όσον αφορά στην ανάσχεση της όποιας ισλαμικής επιρροής στα πολιτικά δρώμενα της χώρας που θα μπορούσε να αναδείξει ισλαμικό πολιτικό αντίπαλος δέος έναντι του καθεστώτος όταν στις αρχές της δεκαετίας του ’80 πάταξε βίαια τη συριακή Μουσουλμανική Αδελφότητα. Στους κόλπους του σημερινού συριακού καθεστώτος, η πλειονότητα των ανώτατων στελεχών κατανοούν πλήρως την πολιτική χειραγώγησης και χρησιμοποίησης των ισλαμιστών προκειμένου να στηρίξουν την καθεστηκυία τάξη, ενώ το σύνολο των μεσαίων και κατώτερων αξιωματούχων εφαρμόζουν την πάγια πολιτική της καταπίεσης του ισλαμικού πλήθους.

Είναι προφανές ότι το συριακό καθεστώς αναγνωρίζει την ισχυρή επίδραση του Ισλάμ στις λαϊκές μάζες και είναι αποφασισμένο να φλερτάρει με τη ισλαμική σουνιτική κοινότητα προκειμένου όχι απλά να διατηρήσει την δημοτικότητα και την λαοφιλία αλλά κυρίως να επιβιώσει. Επιπρόσθετα, η αργή πρόοδος στις σχέσεις Συρίας-ΗΠΑ σε συνδυασμό με την ανάγκη επιβίωσης του καθεστώτος έχει συνδράμει στην προσέγγιση της χώρας με το Ιράν, ικανοποιώντας τοιουτοτρόπως τους ισλαμιστές στη Συρία.

Στο κεφάλαιο των πολιτικών ελευθεριών, η θέση του Σύριου προέδρου συμπυκνώνεται στο γεγονός ότι η συριακή κοινωνία όπως και η πλειονότητα των υπολοίπων στην περιοχή οδεύουν με γοργούς ρυθμούς σε μία πολιτική μετατόπιση προς τον συντηρητισμό. Σε αυτή τη βάση, η διαδικασία πολιτικών μεταρρυθμίσεων σύμφωνα με την προεδρική αντίληψη δυσχεραίνεται όπως άλλωστε αποδεικνύει η περίπτωση χωρών με αντιπροσωπευτικές τον Λίβανο και την Αλγερία οι οποίες υιοθετώντας προγράμματα για την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων έφεραν ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα καθώς επί της ουσίας έθεσαν τις βάσεις για ένταση και κοινωνικές αναταραχές.

Στην περίπτωση της Αλγερίας το 1980, ισλαμιστικές ομάδες επιχείρησαν να εκμεταλλευτούν τα πολιτικά ανοίγματα της κυβέρνησης προκειμένου να ανέλθουν στην εξουσία καταστρατηγώντας την εσωτερική σταθερότητα και οδηγώντας με αυτό τον τρόπο σε ένοπλες συγκρούσεις που διήρκεσαν δεκαετίες. Αντίστοιχα, στον Λίβανο η διαδικασία πολιτικών μεταρρυθμίσεων και οι εκλογές της 29^ης Μαίου 2005 προσέφεραν την αιτιολογική βάση στην οποία στηρίχθηκε σεκταριστική βία. Με βάση τα δεδομένα, η πολιτική κοσμοθεωρία του Σύριου προέδρου εκλαμβάνει ως ουσιώδη την ειρήνευση και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας έναντι των όποιων πολιτικών μεταρρυθμίσεων.

Παρολαυτά, το συριακό καθεστώς καλείται να αντιμετωπίσει εμπράκτως πολιτικούς αντιπάλους και εν δυνάμει ανταγωνιστές για την εξουσία. Συγκεκριμένα, αντίπαλο πολιτικό δέος έναντι του καθεστώτος επιχειρεί να αποτελέσει την τελευταία πενταετία ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Χάνταμ ο οποίος σε συνεργασία με τον επικεφαλής της συριακής Μουσουλμανικής Αδελφότητας Μπαγιανούνι προέβη στη σύσταση του Εθνικού Μετώπου Σωτηρίας το οποίο έχει σαφή ερείσματα στο σουνιτικό πληθυσμό. Ειδικά όσον αφορά στη συριακή Μουσουλμανική Αδελφότητα είναι μία επαναστατική ομάδα η οποία λειτουργεί υπό καθεστώς μυστικότητας καθώς έχει τεθεί εκτός λειτουργίας από το καθεστώς Ασσαντ. Ο υπ’ αριθμόν 49 Νόμος του 1981 προβλέπει ότι η απλή συμμετοχή στην Μουσουλμανική Αδελφότητα τιμωρείται με την ποινή του θανάτου, ενώ το 1982, το καθεστώς εξαπέλυσε μία εκστρατεία καταστολής της οργάνωσης καταστρέφοντας ολοσχερώς τις όποιες υποδομές της και οδηγώντας τα ανώτατα μέλη της στην εξορία. Εκτοτε, η Μουσουλμανική Αδελφότητα επιδίωξε ανεπιτυχώς να ανακτήσει την άδεια από το καθεστώς προκειμένου να επανα-δραστηριοποιηθεί στη χώρα.

Τοιουτοτρόπως, το 2001, η οργάνωση υποστήριξε ένα πολιτικό μανιφέστο το οποίο επίσης στηρίχθηκε από ένα ευρύ φάσμα αντιπολιτευόμενων ομάδων απαιτώντας τον τερματισμό του μονοκομματισμού και τη διεξαγωγή ελεύθερων δημοκρατικών εκλογών. Δοθείσης της αποτυχίας των συγκεκριμένων προσπαθειών, η Μουσουλμανική Αδελφότητα αποτελεί οργανικό μέλος μίας ευρύτερης συμμαχίας αντικαθεστωτικών ομάδων, του Εθνικού Μετώπου Σωτηρίας, η οποία όπως προαναφέρθηκε περιλαμβάνει και τον πρώην αντιπρόεδρο του καθεστώτος Ασσαντ, Αμπντελ Χαλίμ Χάνταμ. Ο πρώην Σύριος αντιπρόεδρος ήταν ένας από τους ελάχιστους σουνίτες μουσουλμάνους που κατάφερε να ανελιχθεί στην ηγεσία του αλεβιτικού καθεστώτος της χώρας και υπήρξε έμπιστος του Χάφεζ αλ-Ασσαντ. Οταν ο νέος πρόεδρος Μπασάρ ενίσχυσε το κομματικό του εκτόπισμα στο κυβερνητικό κόμμα Μπάαθ, ο πρώην αντιπρόεδρος που ανήκε στην παλαιά φρουρά του καθεστώτος απώλεσε την επιρροή του και στη διάρκεια του Συνεδρίου του κόμματος Μπάαθ στις 6 Ιουνίου 2005 ανακοίνωσε την παραίτηση του από τον καθεστωτικό θώκο.

Μετά την παραίτηση του, μετεγκαταστάθηκε στο Παρίσι για να επανακάμψει το πολιτικό προσκήνιο όχι μόνο της Συρίας αλλά του Λιβάνου και της διεθνούς κοινότητας όταν τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους κατηγόρησε ευθέως το συριακό καθεστώς και συγεκκριμε΄να τον Σύριο πρόεδρο Ασσαντ για την προσωπική του εμπλοκή στη δολοφονία του Λιβανέζου πρωθυπουργού Ραφίκ Χαρίρι πυροδοτώντας με αυτό τον τρόπο μαζικές διαδηλώσεις οι οποίες οδήγησαν στον τερματισμό της 30ετούς στρατιωτικής παρουσίας της Συρίας στον Λίβανο. Η ανταπόκριση του συριακού καθεστώτος υπήρξε άμεση με την διαγραφή του πρώην αντιπροέδρου από το κυβερνητικό κόμμα Μπάαθ ενώ το συριακό κοινοβούλιο ψήφισε την άσκηση δίωξης εναντίον του για προδοσία. Εκτοτε, ο ίδιος βρίσκεται στο εξωτερικό και έχει προβεί στο σχηματισμό «κυβέρνησης στην εξορία», ενώ ηγείται της αντιπολιτευόμενης ομάδας Εθνικό Μέτωπο Σωτηρίας που στοχεύει στην εκδίωξη του καθεστώτος Ασσαντ με ειρηνικά μέσα.

Αξιομνημόνευτη είναι επίσης η διαφαινόμενη συσπείρωση των φυλών της Συρίας σε βάρος του καθεστώτος. Στις 24 Μαρτίου 2011, ο γενικός γραμματέας της Ενωσης Συριακών Φυλών σεϊχης Αλι Αϊσα αλ Ουμπέιντι προέβη σε διαδικτυακή τηλεοπτική ανακοίνωση κηρύττοντας επανάσταση εναντίον του Σύριου προέδρου, αναφέροντας χαρακτηριστικά επί λέξη: «Οι άνεμοι της αλλαγής φέρουν πλήγμα στο δικτατορικό καθεστώς της χώρας. 41 έτη έχουν παρέλθει με την αθέμιτη εξουσία της οικογένειας αλ-Ασσαντ. Αυτό το καθεστώς έχει βασανίσει το συριακό λαό. Ο αριθμός των θυμάτων έχει ξεπεράσει τους 100 χιλιάδες μάρτυρες, περίπου ο ίδιος αριθμός αγνοουμένων, και τρία εκατομμύρια εκτοπισμένων. Οι φυλές που εκπροσωπούμε αντιπροσωπεύουν ποσοστό άνω του 50 τοις εκατό του συριακού πληθυσμού και κυρρήσουν επανάσταση ενάντια στο διεφθαρμένο καθεστώς αλ-Ασσαντ».

Στο κεφάλαιο της οικονομικής διαφθοράς, στα μάτια του συριακού λαού αυτή έχει αγγίζει το στενό οικογενειακό κύκλο του προέδρου Ασσαντ και ως εκ τούτου δικαιώνεται η πρότερη απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να επιβάλλει κυρώσεις για οικονομική διαφθορά στο καθεστώς. Συγκεκριμένα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών τον Φεβρουάριο 2008 επέκτεινε το φάσμα των κυρώσεων που είχαν επιβάλλει οι ΗΠΑ στη Συρία επιβάλλοντας κυρώσεις στο συριακό καθεστώς για την υπόθαλψη της οικονομικής διαφθοράς και εκδίδοντας λίστα στην οποία καταδείκνυε τον Σύριο δισεκατομμυριούχο Ράμι Μαχλούφ ως «μεσολαβητή και δικαιούχο» της δημόσιας διαφθοράς στη Συρία. Ο Ράμι Μαχλούφ είναι ένας εκ των έξι εξάδελφων του Σύριου προέδρου και η οικογένεια του ασκεί τεράστια οικονομική και πολιτική επιρροή. Και τούτο διότι όταν ο προηγούμενος πρόεδρος Χάφεζ αλ-Ασσαντ ανήλθε στην εξουσία τη δεκαετία του ’70 παραχώρησε σημαντικά προνόμια στους συγγενείς της συζύγου του, Ανίσα Μαχλούφ.

Η οικογένεια Μαχλούφ όπως και η οικογένεια Ασσαντ είναι αλεβιτική αλλά περισσότερο εξέχουσα καθώς προέρχεται από την κυρίαρχη φυλή Χανταντίν. Πολλά μέλη της αλεβιτικής οικογένειας Μααχλούφ έχουν διεισδύσει στα σώματα ασφαλείας όπως ο στρατηγός Αντνάν Μαχλούφ ο οποίος διετέλεσε επί σειρά ετών διοικητής της συριακής προεδρικής φρουράς, ενώ ο Μοχάμμαντ Μαχλούφ αδελφός της μητέρας του προέδρου Μπασάρ και πατέρας του Ράμι Μαχλούφ απέκτησε τεράστιο οικονομικό εκτόπισμα με τη διαχείριση σειράς κρατικών και ιδιωτικών εταιριών. Η οικογένεια Μαχλούφ ανήκει στην κατηγορία των έμπιστων του συριακού καθεστώτος που μονοπώλησε στον μικρό σε μέγεθος αλλά επεκτεινόμενο συριακό ιδιωτικό τομέα της οικονομίας στη δεκαετία του ’90.

Ο Ράμι Μαχλούφ έχει οικοδομήσει στην κυριολεξία μία οικονομική αυτοκρατορία επιτυγχάνοντας την διείσδυση σε αναπτυσσόμενους τομείς της οικονομίας όπως σε ακίνητα (είναι ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου Talisman), στις μεταφορές (είναι ιδιοκτήτης μίας νέας ιδιωτικής αεροπορικής εταιρίας), στον τραπεζικό τομέα, την βαριά βιομηχανία και τις τηλεπικοινωνίες. Ειδικότερα, ο Ράμι Μαχλούφ έχει κυριαρχήσει στον τομέα των τηλεπικοινωνιών της χώρας και οι όποιες επενδύσεις συντελούνται μέσω ομίλων τους οποίους η οικογένεια Μαχλούφ κατέχει την πλειοψηφία ή μεγάλο ποσοστό μετοχών όπως τις Ramak, Cham Holding και Drex Technologies. Προς χάριν καταγραφής των επιχειρηματικών κινήσεων και των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων αντίπαλων, ο Ράμι Μαχλούφ συνέδραμε στον διορισμό του αδελφού του Χάφεζ ως επικεφαλής της Κρατικής Ασφάλειας της Δαμασκού.

Η αμερικανική επιβολή κυρώσεων στη Συρία για την υπόθαλψη της οικονομικής διαφθοράς και η ένταξη του Ράμι Μαχλούφ, - ομολογουμένως του πιο ισχυρού οικονομικού παράγοντα στη Συρία όπου ξένες εταιρίες δεν δύνανται να προβούν σε επιχειρηματικά και επενδυτικά εγχειρήματα χωρίς τη συναίνεση του- στη σχετική λίστα των «μεσολαβητών και δικαιούχων» της δημόσιας διαφθοράς έχουν προκαλέσει δύο διαφορετικές αντιδράσεις. Οι εν λόγω αντιδράσεις κατηγοριοποιούνται στη βάση των σχέσεων που συγκεκριμένοι οικονομικοί κύκλοι εντός της Συρίας διατηρούν με το καθεστώς. Η πρώτη κατηγορία αφορά στους μη πολιτικοποιημένους επιχειρηματίες οι οποίοι θεώρησαν ότι η ένταξη Μαχλούφ στη σχετική λίστα διαφθοράς προκάλεσε αναταραχή στους επιχειρηματικούς συνεργάτες εν αναμονή του επόμενου πλήγματος και λόγω των ανησυχιών για πιθανές επιπτώσεις στις οικονομικές δοσοληψίες ιδιαίτερα εκείνων που διατηρούν περιουσιακά στοιχεία στις ΗΠΑ και την ΕΕ. Παρολαυτά, ουδείς από τους συνεργάτες του Μαχλούφ στους διάφορους ομίλους δεν τόλμησε να αποχωρήσει υπό το φόβο της καθεστωτικής διαπόμπευσης τους ως υποκύπτοντες στις αμερικανικές πιέσεις.

Η δεύτερη κατηγορία αφορά στους επιχειρηματίες οι οποίοι θεωρούν ότι η ένταξη Μαχλούφ στην αμερικανική λίστα εκλαμβάνεται ως προσωπική υπόθεση της τότε αμερικανικής κυβέρνησης με το συριακό καθεστώς Ασσαντ. Ως εκ τούτου, η επιβολή των σχετικών κυρώσεων χωρίς την ένταξη Μαχλούφ εκτιμάται ότι θα ήταν απλά διακοσμητική και θα συνιστούσε μία συμβολική κίνηση άνευ απτών οικονομικών επιπτώσεων. Αξιομνημόνευτο δε είναι ότι η πλειοψηφία των Σύριων πολιτών κατηγορούν εν κρυπτώ τον Μαχλούφ ως μέλος του στενού οικογενειακού κύκλου του προέδρου Ασσαντ για εκτεταμένη οικονομική διαφθορά.

Εξίσου σημαντικό κεφάλαιο αποτελεί το άνοιγμα του Τύπου και τα κλιμακούμενα αιτήματα για μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ελευθερίας έκφρασης. Το καθεστώς Ασσαντ έχει περιορίσει δραστικά την ελευθερία του Τύπου. Η μοναδική μη κρατική εφημερίδα είναι η αλ-Ουάταν που μεταφράζεται ως «Πατρίδα», ενώ είναι σε λειτουργία τρεις κυβερνητικές καθημερινές εφημερίδες, δύο κρατικά τηλεοπτικά κανάλια και μερικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί. Τα αραβικά δορυφορικά τηλεοπτικά κανάλια αλ-ζαζίρα και αλ-αραμπία κατέχουν υψηλό ποσοστό τηλεθέασης, ενώ οι διεθνείς έντυπες εκδόσεις των εφημερίδων «αλχαγιάτ» και «Σαρκ αλ-άουσατ» υπόκεινται σε απαγόρευση της διανομής τους στη χώρα αν και το καθεστώς έχει επιτρέψει τη διαπίστευση δημοσιογράφων τους στη συριακή πρωτεύουσα. Το υπουργείο πληροφοριών προϊσταται των τηλεοπτικών, ραδιοφωνικών και έντυπων μέσων και σε αγαστή συνεργασία με την κρατική υπηρεσία πληροφοριών σκευάζουν τα καθημερινά μηνύματα που προβάλλονται και έχουν θέσει ξεκάθαρη κόκκινη γραμμή την οποία ουδείς παραβιάζει.

Εν κατακλείδι, καθίσταται προφανές ότι η επιβίωση του συριακού καθεστώτος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την αντιμετώπιση πολλαπλών προκλήσεων στο εσωτερικό της χώρας που σχετίζονται με την ικανοποίηση των πάγιων λαϊκών αιτημάτων, τα οποία αν μη τι άλλο αποτελούν σημεία των καιρών που έχουν κατακυριεύσει την ευρύτερη περιοχή.

ΑΝΤΩΝΙΑ ΔΗΜΟΥ: "Ισλαμιστικές Οργανώσεις Επιχειρούν να Εκμεταλλευτούν τις Αναταραχές στον Αραβο-Μουσουλμανικό Κόσμο"

2011-05-04T00:03:00.009+03:00

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΑΛΕΖΝΤΟΒΑ

Δημοσίευση στο GrReporter

1. Ποια είναι η εκτίμησή σας για την εξέλιξη της επιχείρησης κατά της Λιβύης; Θα προβεί η Δύση σε χερσαίες επιχειρήσεις;

Καταρχάς θα ήθελα να επισημάνω ότι η σημερινή κατάσταση στη Λιβύη αποτελεί μεγάλη πρόκληση για το διεθνή συνασπισμό ιδιαίτερα μετά την επιβολή της ζώνης για την απαγόρευση της εναέριας κυκλοφορίας στην αραβική χώρα. Συγκεκριμένα, η μεγάλη πρόκληση αφορά στη στρατηγική που καλείται να εφαρμόσει έναντι της Λιβύης ο διεθνής συνασπισμός του οποίου ηγούνται η Γαλλία, η Βρετανία και οι ΗΠΑ. Ρεαλιστικά, υπάρχουν τρεις στρατηγικές επιλογές: Η πρώτη επιλογή αφορά στην περιθωριοποίηση του διεθνούς συνασπισμού, η δεύτερη στην χερσαία στρατιωτική επέμβαση και η τρίτη στην εξεύρεση πολιτικής λύσης.

Στην περίπτωση που η Δύση αποφασίσει να περιθωριοποιήσει την παρουσία της, τότε επί της ουσίας σιωπηρά αποδέχεται την εξουσία του καθεστώτος Καντάφι και συνεπακόλουθα την κατάπνιξη των εξεγερθέντων.

Εάν η Δύση αποφασίσει να αναμιχθεί ενεργά στρατιωτικά με τη διεξαγωγή χερσαίων επιχειρήσεων επί λιβυκού εδάφους, τότε με μαθηματική ακρίβεια θα εμπλακεί σε επιχειρήσεις φθοράς πιθανώς για μεγάλο χρονικό διάστημα και με σημαντική απώλεια άμαχου πληθυσμού. Επί πλέον, το ενδεχόμενο της χερσαίας επέμβασης εκ μέρους της Δύσης στη Λιβύη θα προσφέρει με μαθηματική ακρίβεια την αιτιολογική βάση στην οποία ενδέχεται να στηριχθούν ισλαμιστικές οργανώσεις όπως η αλ-Κάιντα για τη διεξαγωγή διεθνούς ιερού πολέμου με ότι αυτό μπορεί να σημαίνει.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι τις τελευταίες εβδομάδες, η αλ-Κάιντα εξέδωσε σειρά ανακοινώσεων για τα γεγονότα στη Λιβύη επιχειρηματολογώντας ότι η Προσωρινή κυβέρνηση στη Βεγγάζη και οι διεθνείς αεροπορικές επιδρομές αποτελούν τμήμα μίας ευρύτερης συνομωσίας της Δύσης σε βάρος του Ισλάμ, και αποκήρυξε την αεροπορική επέμβαση της Δύσης ως «σύγχρονη σταυροφορία». Μία επομένως χερσαία επέμβαση στη Λιβύη ενέχει τον κίνδυνο να μετατραπεί σε στρατιωτικό Βατερλό για τις χώρες της Δύσης δεδομένου ότι είναι πιθανό να κληθούν να εμπλακούν σε μακροχρόνιες επιχειρήσεις με στρατιωτικές απώλειες, όπως άλλωστε αποδεικνύει η αποκτηθείσα εμπειρία στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Ταυτόχρονα μία χερσαία επέμβαση στη Λιβύη αναμφισβήτητα θα εξυπηρετήσει τα συμφέροντα ισλαμιστικών οργανώσεων όπως η αλ-Κάιντα η οποία θεωρεί την στρατιωτική παρουσία της Δύσης στη Λιβύη ως ευκαιρία προκειμένου η ίδια να εμφανισθεί ως ελκυστική εναλλακτική επιλογή έναντι του καθεστώτος Καντάφι καθώς και έναντι της δυτικά προσανατολισμένης δημοκρατίας που προτείνει η Προσωρινή κυβέρνηση στη Βεγγάζη.

Η τρίτη επιλογή αφορά στον καθορισμό συγκεκριμένης στρατηγικής εξόδου και μεσοπρόθεσμης απεμπλοκής. Και τούτο διότι η εμπειρία της Δύσης όσον αφορά στην επιβολή ζώνης για απαγόρευση της εναέριας κυκλοφορίας σε χώρες όπως το Ιράκ έχει αποδείξει ότι εν τη απουσία της όποιας πολιτικής λύσης η κατάσταση μπορεί να εκτροχιασθεί. Ενδεικτική και πάλι είναι η περίπτωση του Ιράκ όπου η επιβολή από τις ΗΠΑ της ζώνης για απαγόρευση της εναέριας κυκλοφορίας στις κουρδικές περιοχές του Βορείου Ιράκ και τις σιϊτικές περιοχές στον Νότο, χωρίς μάλιστα και να έχει προηγηθεί η λήψη σχετικής απόφασης από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σημείωσε εξαιρετικά περιορισμένη επιτυχία καθόλη την περίοδο από 1991 έως και το 2003.

Και τούτο διότι, υπό την προστασία των αμερικανικών δυνάμεων οι οποίες κατέστρεψαν ολοσχερώς την αντιαεροπορική άμυνα του Ιράκ και τις στρατιωτικές βάσεις στο έδαφος, οι Κούρδοι εδραίωσαν de facto την αυτονομία στο Βόρειο Ιράκ -αυτή τη στιγμή βέβαια που οι συσχετισμοί έχουν αλλάξει αυτό ευνοεί τον σχεδιασμό της Δύσης- , ενώ το νότιο τμήμα της χώρας εξακολουθεί έκτοτε να βρίσκεται υπό καθεστώς παντελούς έλλειψης ασφάλειας και καθημερινών ένοπλων αντιπαραθέσεων με δεδομένη πλέον και τη διείσδυση μαχητών ισλαμιστικών οργανώσεων όπως της αλ-Κάιντα.

Προσωπικά θεωρώ ότι η εξεύρεση πολιτικής λύσης στο ζήτημα της Λιβύης συνιστά στρατηγική επιλογή για την όποια απεμπλοκή της Δύσης. Αντίθετα, η διατήρηση της υπάρχουσας κατάστασης επί μακρόν όσον αφορά στην επιβολή της ζώνης για την απαγόρευση της εναέριας κυκλοφορίας, πολλώ δε μάλλον η διεξαγωγή χερσαίων επιχειρήσεων σε καμία περίπτωση δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα της Δύσης όχι μόνο στη Λιβύη αλλά στην περιοχή ευρύτερα.

2. Ποιες διαφαίνονται να είναι οι προθέσεις του καθεστώτος Καντάφι; Υπάρχει η πιθανότητα επιστροφής στο καθεστώς της μοναρχίας; Ποια η στάση της Δύσης απέναντι σ’ αυτό το ενδεχόμενο;

Το καθεστώς Καντάφι εκτιμάται ότι κινείται προς την κατεύθυνση της εξεύρεσης πολιτικής λύσης που θα οδηγήσει στην εκτόνωση της κρίσης. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η χθεσινή παρουσία στην Αθήνα του Abdel Ati al-Obeidi, του Λίβυου υπουργού εξωτερικών και μέχρι πρότινος υπουργού επικρατείας υπεύθυνου για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις ως απεσταλμένου του Καντάφι. Η Αθήνα εκτιμάται ότι έχει κατορθώσει να γίνει αποδεκτή ως έντιμος μεσολαβητής από το λιβυκό καθεστώς το οποίο φαίνεται να συνιστά το ένα από τα δύο μέρη που πρέπει να συνεννοηθούν για να προκύψει η όποια πολιτική λύση.

Σύμφωνα μάλιστα και με χθεσινοβραδινό δημοσίευμα της εφημερίδας New York Times, το λιβυκό καθεστώς εμφανίζεται πρόθυμο να συνεργαστεί σε μία μεταβατική περίοδο με την προσωρινή κυβέρνηση της Βεγγάζης προκειμένου να αναδειχθεί ένα νέο σύστημα διακυβέρνησης, αυτό της συνταγματικής μοναρχίας. Η διπλωματική κινητικότητα του λιβυκού καθεστώτος είναι εύστοχη και έρχεται να ικανοποιήσει ένα εκ των βασικών αιτημάτων των πολιτών στην Ανατολική Λιβύη.

Και τούτο διότι πάγιο αίτημα των πολιτών στην Ανατολική Λιβύη είναι η εγκαθίδρυση ενός κοινοβουλευτικού αντί του υπάρχοντος προεδρικού συστήματος διακυβέρνησης, το οποίο σε κάθε περίπτωση προσομοιάζει με τη συνταγματική μοναρχία του Ιντρίς Σανούσι που υπήρχε στην περίοδο πριν το 1969, με σκοπό να αποκτηθεί μεγάλος βαθμός αυτονομίας εντός βέβαια των υφιστάμενων εθνικών γεωγραφικών ορίων.

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η 11μελής ομάδα που απαρτίζει την προσωρινή κυβέρνηση στη Βεγγάζη περιλαμβάνει -μεταξύ άλλων- συγγενή του εκδιωχθέντα μονάρχη, όπως επίσης δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο διάδοχος της βασιλικής οικογένειας, Σέγεντ Ιντρίς αλ-Σανούσι, που γεννήθηκε στη Βεγγάζη είναι επικεφαλής του κινήματος Σανούσι και υποστηρίζεται από την πλειονότητα των φυλών της Λιβύης. Αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός ότι το 2003 κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ, ο Λίβυος συνταγματάρχης Καντάφι πρότεινε στον Σέγεντ Ιντρίς τη θέση του πρωθυπουργού της Λιβύης, αφενός αναγνωρίζοντας τα λαϊκά ερείσματα του βασιλικού διαδόχου και αφετέρου σε μία προσπάθεια να ενισχύσει τη νομιμότητα του καθεστώτος του. Φθάνοντας στη σημερινή έκρυθμη και βίαιη συγκυρία, ο διάδοχος της εξόριστης βασιλικής οικογένειας Σέγεντ Ιντρίς δήλωσε παρόν και εξέδωσε ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία «είναι έτοιμος να επιστρέψει στη Λιβύη».

Καθίσταται προφανές ότι αυτή τη στιγμή όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά για την εξεύρεση μίας πολιτικής-διπλωματικής λύσης που θα επιτρέψει την αξιοπρεπή έξοδο του δυτικού αεροπορικού συνασπισμού από την Λιβύη.

3. Τις τελευταίες μέρες σημειώθηκαν διαμαρτυρίες και βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας και στη Συρία, οι διαμαρτυρίες συνεχίζονται αιματηρές και στην Υεμένη. Υπάρχει κοινή αιτία για τον ξεσηκωμό στις χώρες της Βόρειας Αφρικής και της Αραβικής χερσονήσου; Σε τι οφείλονται γενικότερα;

Είναι πράγματι σαφές ότι ο αραβικός κόσμος από την Βόρειο Αφρική μέχρι και τον Περσικό βιώνει ένα επαναστατικό κίνημα που κυοφορήθηκε από δύο ισχυρούς παράγοντες, την μεν διεθνή οικονομική κρίση που εκτόξευσε την φτώχεια και το δε αίτημα για πολιτικές μεταρρυθμίσεις που ενίσχυσε η χρήση του διαδικτύου και τα αραβικά δορυφορικά τηλεοπτικά μέσα. Ζητούμενο των διαδηλωτών σε όλες τις εξεγέρσεις αποτελεί η προώθηση των πολιτικών μεταρρυθμίσεων, η πάταξη της οικονομικής διαφθοράς, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η προώθηση της ελευθερίας του Τύπου.

Εν προκειμένω, οι εξεγέρσεις στη Λιβύη, στην Συρία και την Υεμένη έχουν κοινό παρονομαστή αλλά και σοβαρές διαφοροποιήσεις. Επί παραδείγματι, το καθεστώς στη Συρία παρουσιάζει ξεχωριστή δομή από αυτή των υπόλοιπων στον αραβο-μουσουλμανικό κόσμο και γεγονός είναι η πολιτική κοσμοθεωρία του Σύριου προέδρου Ασσαντ τοποθετεί σε γραμμή προτεραιότητας την ειρήνευση και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας έναντι των όποιων αιτημάτων για πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Η επίσημη θέση του Σύριου προέδρου Ασσαντ εστιάζει στο γεγονός ότι η συριακή κοινωνία όπως και η πλειονότητα των υπολοίπων στην περιοχή οδεύουν με γοργούς ρυθμούς σε μία πολιτική μετατόπιση προς τον συντηρητισμό.

Σε αυτή τη βάση, η διαδικασία πολιτικών μεταρρυθμίσεων σύμφωνα με την αντίληψη Ασσαντ δυσχεραίνεται όπως άλλωστε αποδεικνύει η περίπτωση χωρών με αντιπροσωπευτικές τον Λίβανο και την Αλγερία οι οποίες υιοθετώντας προγράμματα για την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων έφεραν ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα καθώς επί της ουσίας έθεσαν τις βάσεις για ένταση και κοινωνικές αναταραχές. Στην περίπτωση της Αλγερίας το 1980, ισλαμιστικές ομάδες επιχείρησαν να εκμεταλλευτούν τα πολιτικά ανοίγματα της κυβέρνησης προκειμένου να ανέλθουν στην εξουσία καταστρατηγώντας την εσωτερική σταθερότητα και οδηγώντας με αυτό τον τρόπο σε ένοπλες συγκρούσεις που διήρκεσαν δεκαετίες. Αντίστοιχα, στον Λίβανο η διαδικασία πολιτικών μεταρρυθμίσεων και οι εκλογές της 29ης Μαίου 2005 προσέφεραν την αιτιολογική βάση στην οποία στηρίχθηκε σεκταριστική βία.

4. Ποιος ο ρόλος τον ισλαμιστών στα γεγονότα; Υπάρχει ενίσχυση και εντατικοποίηση στη δράση των ένοπλων ομάδων;

Ο ρόλος και ο βαθμός επιρροής στις λαϊκές μάζες των ισλαμιστών διαφέρει από χώρα σε χώρα. Στη Λιβύη για παράδειγμα, η ισλαμιστική απειλή είναι περισσότερο ορατή από ποτέ και ο όποιος κίνδυνος ασφάλειας εκτιμάται ότι είναι πιθανό να προέλθει από την οργάνωση αλ-Κάιντα καθώς και από ανεξάρτητους σαλαφιστές μαχητές.

Συγκεκριμένα, η οργάνωση αλ-Κάιντα έχει μακροχρόνια στρατηγικά συμφέροντα στη Λιβύη και επιδιώκει την κεφαλαιοποίηση των εξεγέρσεων στη Βόρεια Αφρική προκειμένου να εξυπηρετήσει ειδικότερα συμφέροντα της, ενώ αποσκοπεί στην θρησκευτική εκμετάλλευση της διεθνούς αεροπορικής επέμβασης ώστε να συσπειρώσει τους πολίτες της Λιβύης ενάντια στη Δύση.

Γεγονός είναι ότι η ισλαμιστική οργάνωση παραδοσιακά εκλαμβάνει την δημιουργία μίας ενεργούς πτέρυγας της στην Λιβύη ως βασικό πυλώνα της διαμορφούμενης περιφερειακής της στρατηγικής. Και τούτο διότι η Λιβύη δεν θεωρείται ως τελικός προορισμός της επιρροής και της δράσης της αλ-Κάιντα αλλά ως μία «ασφαλή» περιοχή από την οποία η οργάνωση θα επεκταθεί σε γειτονικές χώρες όπως η Αίγυπτος και η Αλγερία, οι οποίες διαθέτουν μεγάλους πληθυσμούς.

Επιπρόσθετα, την τελευταία δεκαετία έχει αναδυθεί στη Λιβύη σημαντικός αριθμός ανεξάρτητων σαλαφιστών μαχητών. Η λιβυκή πόλη Δίρνα της Ανατολικής Λιβύης είναι γνωστή ως κέντρο στρατολόγησης για τη διεξαγωγή ιερού πολέμου τόσο εντός της Λιβύης όσο και εκτός, όπως στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Προκειμένου να γίνουν πλήρως κατανοητοί οι λόγοι που οδήγησαν στην αύξηση του αριθμού των ανεξάρτητων σαλαφιστών μαχητών, αρκεί να αναφερθεί ο κυριότερος εξ αυτών που αφορά στην οικονομική εξαθλίωση η οποία ευνόησε την καλλιέργεια της πεποίθησης σε τμήμα Λίβυων πολιτών κυρίως στην Ανατολική Λιβύη ότι δεν έχουν τίποτα να απολέσουν με το να συμμετάσχουν σε ισλαμιστικές οργανώσεις και να υιοθετήσουν την ακραία βία τόσο εντός των τειχών όσο και εκτός, όπως στο Ιράκ.

Η προοπτική της οικονομικής αποζημίωσης δια βίου μελών των οικονομικά ασθενών οικογενειών τους στην περίπτωση που οι ίδιοι προέβαιναν σε πράξεις αυτοθυσίας στο όνομα της θρησκείας στο Ιράκ ή αλλού, αποτέλεσε ισχυρό κίνητρο σε ένα γεωγραφικό κομμάτι της Λιβύης, το ανατολικό, όπου η πλειονότητα της νεολαίας μεταξύ 18 και 35 ετών είναι άνεργοι. Υπάρχουν μάλιστα αναφορές σύμφωνα με τις οποίες ισλαμιστικά δίκτυα προσέφεραν ως κίνητρο σε νεαρά άτομα προκειμένου αυτά να προβούν σε πράξεις αυτοθυσίας μηνιαία χρηματική αποζημίωση προς τις οικογένειες τους που κυμαίνεται μεταξύ 150 και 200 λιβυκών δηναρίων τη στιγμή που ο μέσος μισθός στη χώρα ανέρχεται σε 250 με 330 λιβυκά δηνάρια.

Αντίθετα, σε χώρες όπως η Συρία και το Μπαχρέιν ο ρόλος των ισλαμιστών στα γεγονότα διαφέρει.

5. Σε πολιτικό επίπεδο, θεωρείτε πως οι ισλαμιστές (Αδελφοί μουσουλμάνοι) θα είναι ρυθμιστές της αναμενόμενης εκλογικής αναμέτρησης στην Αίγυπτο;

Γεγονός είναι ότι η διαδικασία πολιτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων έχει ξεκινήσει στην Αίγυπτο. Η Μουσουλμανική Αδελφότητα έχει ανακοινώσει την μη ανάδειξη υποψηφίου της για συμμετοχή στις προεδρικές εκλογές, ενώ έχει εγκρίνει την συμμετοχή κατά τη διεξαγωγή των νέων κοινοβουλευτικών εκλογών οι οποίες εκτιμάται ότι θα επιτρέψουν την ουσιαστική εκπροσώπηση αυτής στο αιγυπτιακό κοινοβούλιο.

Εξάλλου η Μουσουλμανική Αδελφότητα διαθέτει κοινοβουλευτική εμπειρία και σημαντικά λαϊκά ερείσματα τα οποία σύμφωνα με κάποιες πρώτες εκτιμήσεις ανέρχονται περίπου σε ποσοστό 30 τοις εκατό επί του εκλογικού σώματος. Τα σημαντικά λαϊκά ερείσματα της αιγυπτιακής Μουσουλμανικής Αδελφότητα αποδίδονται εν πολλοίς στην ύπαρξη και λειτουργία υπό την αιγίδα της ενός εκτεταμένου φιλανθρωπικού, εκπαιδευτικού και νοσοκομειακού δικτύου.

Γεγονός είναι ότι η Μουσουλμανική Αδελφότητα ξεκίνησε ως κοινωνικό-θρησκευτική οργάνωση για να μετεξελιχθεί στη δεκαετία του 80 και σε πολιτικό κίνημα προβαίνοντας σε συνεργασίες με άλλα αιγυπτιακά αντιπολιτευόμενα κόμματα και υποστηρίζοντας ανεξάρτητους υποψηφίους.

Στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2005, η Μουσουλμανική Αδελφότητα κέρδισε το 20% των κοινοβουλευτικών θέσεων, θέτοντας ένα δημοκρατικό πολιτικό και όχι θεολογικό δίλλημα στο αιγυπτιακό καθεστώς. Και τούτο διότι για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, η Αδελφότητα στη διάρκεια της προηγούμενης κοινοβουλευτικής της θητείας, ήταν αυτή που ουσιαστικά έδωσε ψυχή στην κοινοβουλευτική δραστηριότητα και στο αιγυπτιακό κοινοβούλιο που μέχρι εκείνη τη στιγμή κυριαρχούνταν από το τότε κυβερνών Εθνικό Δημοκρατικό κόμμα. Σε αντίθεση με άλλους βουλευτές, οι προσκείμενοι στην Μουσουλμανική Αδελφότητα εξετέλεσαν τα κοινοβουλευτικά τους καθήκοντα με σοβαρότητα και ζήλο πραγματοποιώντας ρεκόρ προσέλευσης στις συνεδριάσεις αλλά και ασκώντας υπεύθυνη αντιπολίτευση στο τότε κυβερνών κόμμα.

Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα υπεύθυνης αντιπολίτευσης αποτέλεσε η δημιουργία συνασπισμού κοινοβουλευτικών μελών της Μουσουλμανικής Αδελφότητας με άλλα μέλη τόσο του τότε κυβερνώντος κόμματος όσο και λοιπών κοινοβουλευτικών αντιπολιτευόμενων ομάδων προκειμένου να τερματιστεί η ανανέωση του Νόμου Εκτακτης Ανάγκης ο οποίος ίσχυε από το 1981, ανανεώνονταν ανά διετία, και ο οποίος επέτρεπε τη σύλληψη ατόμων χωρίς την προηγούμενη απαγγελία κατηγοριών, τον περιορισμό της ελεύθερης έκφρασης και τη λειτουργία ειδικού στρατιωτικού δικαστηρίου.

Δηλαδή, η αιγυπτιακή Μουσουλμανική Αδελφότητα προσπάθησε να μετατρέψει το αιγυπτιακό κοινοβούλιο σε πραγματικό νομοθετικό σώμα, σε θεσμό που εκπροσωπεί τους πολίτες αλλά και σε μηχανισμό που καθιστά την κυβέρνηση υπόλογη. Η αποκτηθείσα μέχρι σήμερα εμπειρία καταδεικνύει ότι η Μουσουλμανική Αδελφότητα στην Αίγυπτο θα ακολουθήσει την δοκιμασμένη πολιτική συνταγή η οποία εγγυάται την λαοφιλία και την κοινοβουλευτικής της επιτυχία.

6. Τι ενδέχεται να επιφέρουν οι εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο εν γένει και ως προς τι θα αλλάξουν οι συσχετισμοί; Πώς θα επηρεαστεί η ευρύτερη περιοχή (π.χ. μετανάστευση);

Είναι πραγματικά πολύ νωρίς για να παραχθούν σαφή συμπεράσματα όσον αφορά στην αλλαγή των περιφερειακών συσχετισμών καθώς έχουμε να κάνουμε με ένα κύμα λαϊκών διαδηλώσεων που βρίσκεται εν εξελίξει. Είναι ωστόσο εφικτό χωρίς να θεωρείται παρακινδυνευμένο να παραχθούν εκτιμήσεις βασιζόμενες στα υπάρχοντα γεωπολιτικά δεδομένα.

Επί παραδείγματι, οι εξεγέρσεις στο Μπαχρέιν κατέστησαν επιτακτική την αποκατάσταση της κοινωνικό-πολιτικής ηρεμίας στη χώρα καθώς πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση της εσωτερικής αναταραχής εκτιμάται ότι θα μπορούσε να έχει καθοριστικό αντίκτυπο στο γεωπολιτικό εκτόπισμα του Μπαχρέιν θέτοντας υπό διακύβευση τα ζωτικά αμερικανικά συμφέροντα καθώς και ασκώντας καταλυτική επίδραση ντόμινο στο άμεσο γειτονικό περιβάλλον.

Ως γνωστόν, το Μπαχρέιν φιλοξενεί την ναυτική βάση Υποστήριξης Δραστηριοτήτων Μπαχρέιν (NSA Bahrain) καθώς και το αρχηγείο του αμερικανικού 5ου Στόλου. Στην καρδιά κυριολεκτικά του Περσικού Κόλπου, η ναυτική βάση και το αρχηγείο συνιστούν στρατηγικό πλεονέκτημα της αμερικανικής παρουσίας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή καθώς επιτρέπουν την επόπτευση των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και εμπορικών οδών, την υποστήριξη των αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν αλλά και την καταπολέμηση της πειρατείας στην Ερυθρά και την Αραβική θάλασσα.

Επιπρόσθετα, η ανατροπή της μοναρχίας στο Μπαχρέιν λόγω εσωτερικών αναταραχών θα μπορούσε να ασκήσει αλυσιδωτές επιδράσεις σε γειτονικά κράτη του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία.

Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι το γειτονικό Ιράν παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις προσβλέποντας στην πολιτική και θρησκευτική εκμετάλλευση της εξελισσόμενης νέας δυναμικής που σχετίζεται με την εσωτερική αποσταθεροποίηση καθεστώτων προκειμένου αυτό να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στις αραβο-μουσουλμανικές υποθέσεις. Εν προκειμένω, πιθανή ανατροπή της μοναρχίας στο Μπαχρέιν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εφαλτήριο των ιρανικών φιλοδοξιών που εκλαμβάνουν το Μπαχρέιν ως την 14η επαρχία του Ιράν μέσω του ισχυρού σιιτικού θρησκευτικού πληθυσμού που υπάρχει στην χώρα. Και τούτο διότι ποσοστό που αγγίζει το 70 τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού στο Μπαχρέιν είναι οπαδοί του σιιτισμού.

Το σίγουρο είναι ότι τα καθεστώτα στην περιοχή αφυπνίζονται και καλούνται να φλερτάρουν με τα λαϊκά αιτήματα για πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις αλλά και να αναγνωρίσουν ότι αυτά σε συνδυασμό με την ισχυρή επίδραση του Ισλάμ στις μάζες αποτελούν χαρτιά προκειμένου όχι απλά για να διατηρήσουν την δημοτικότητα και την λαοφιλία τους αλλά για να επιβιώσουν.

Islamist Organizations are Trying to Benefit from the Unrest in the Arab - Muslim World

2011-04-06T13:40:00.011+03:00

INTERVIEW of Antonia Dimou to the GR REPORTER

Conducted by Anastasia Balezdova

5 April 2011

(Photo from: http://www. shoppingcable.com)

What is your assessment on the developments of the military operations against Libya? Do you think that the West intends to proceed with land operations?

First, I would like to underline that the situation in Libya today is a major challenge for the international coalition, especially after the imposition of the no-fly zone over the Arab country. Specifically, the major challenge is related to the strategy that the international coalition headed by France, the UK and the US, needs to implement towards Libya. Realistically, there are three distinctive strategic choices: The first choice revolves around the marginalization of the international coalition, the second focuses on land military operations and the third on finding a political solution.

In case the West decides to marginalize its presence, this would mean a tacit recognition of the authority of the Qaddafi regime and consequently the suppression of the rebels.

If the West decides to intervene actively in the military field with the conduct of operations via land on Libya, then it will precisely get itself involved in the middle of hostilities, perhaps for a long period of time and with potentially significant casualties among the civilian population. Moreover, the possibility of land operations by the West can potentially provide the basis upon which Islamist organizations such as al-Qaida may carry out holy war around the world (global jihad), whatever that means. It is not mere coincidence that al-Qaeda has in recent weeks issued a number of statements about the events in Libya arguing that the transitional government in Benghazi and the international air strikes are part of a wider conspiracy against Islam while denouncing the Western air operations as "modern crusade".

Thus, a Western operation via land on Libya runs the risk of becoming a military Waterloo for Western countries since there is possibility for long-time involvement on their part in military operations that may lead to casualties, as evidenced in the cases of Iraq and Afghanistan. At the same time, a land operation on Libya will undoubtedly serve the interests of Islamist groups like al-Qaida, which sees military presence of the West in Libya as an opportunity to position itself as an attractive alternative to the Qaddafi regime, and to the pro-Western democracy proposed by the transitional government in Benghazi.

The third choice relates to the definition of an exit strategy and a near-term withdrawal. And this because the experience of the West with no-fly zones over countries such as Iraq has shown that such measures in the absence of any political solution can complicate the situation. The case of Iraq is indicative, where the imposition of a no-fly zone over the Kurdish areas in northern Iraq and the Shiite regions in the south of the country, without a prior mandate from the UN Security Council, has enjoyed limited success between 1991 and 2003. Under the protection of US forces, that destroyed the anti-aircraft defence of Iraq and the military bases on the ground, the Kurds established de facto autonomy in northern Iraq - at this moment this development favours the plans of the West. At the same time, the southern part of the country continues to be under a state of complete lack of security and daily armed clashes, taking for granted the entry of militants of Islamist organizations such as al-Qaeda.

My personal estimate is that finding a political solution to the case of Libya is a strategic choice for any withdrawal of the West to happen. On the contrary, the prolongation of the current situation with regards to the no-fly zone, let alone the conduct of land operations will in no case serve the interests of the West not only in Libya, but in the whole region.

What are the intentions of the Qadhafi’s regime? Is it possible to return to the monarchy and what is the position of the West on this prospect?

The Qaddafi regime is estimated that it heads towards finding a political solution that will lead to the crisis defuse. In this context, the yesterday's visit to Athens of Libyan acting Foreign Minister and former Minister of State responsible for European Affairs, Abdul Ati al-Obeidi as Qadaffi’s envoy took place. Athens is perceived as an honest broker by the regime in Libya which apparently is one of the two sides that should come into terms in finding any political solution.

According to an article published in The New York Times yesterday evening, the regime in Libya appears willing to cooperate with the transitional government in Benghazi for an interim period of time so that a new system of governance emerges, the system of constitutional monarchy.

The diplomatic activity of the Libyan regime is felicitous and aims to meet one of the main demands of the citizens of eastern Libya. Firm demand of the citizens in eastern Libya is the establishment of a constitutional rather than a presidential system of governance which in many aspects resembles with the constitutional monarchy of Idris Sanusi that existed the period before 1969. The demand envisions the acquisition of a great degree of autonomy within, however, the existent geographic national boundaries.

In this sense, it is not mere coincidence that the 11-member transitional government in Benghazi includes – among others - a relative of the exiled monarch. It is also not coincidence that the heir of the royal family Seyed Idris al-Sanusi, who was born in Benghazi, is the head of the Sanusi movement which enjoys the support of the majority of the tribes in Libya. It is worth noting that in 2003 during the war in Iraq, Libyan colonel Qadhafi proposed to Seyed Idris the position of the prime minister of Libya acknowledging on the one hand the popular support of the royal heir and attempting on the other hand to strengthen the legitimacy of his regime. Coming to the turbulent and violent situation of today, Seyed Idris made his presence clear and issued a statement according to which “he is ready to return to Libya”.

It is clear that at this point of time all options are open in finding a political and diplomatic solution that will provide the western coalition a dignified exit from Libya.

We have witnessed protests and heavy clashes between protesters and police in Syria in recent days. The bloody protests in Yemen also continue. Is there a common cause of unrest in the countries of North Africa and the Arabian Peninsula? What is the reason for them?

It is indeed clear that a revolutionary movement is spreading across the Arab world from North Africa to the Persian Gulf and is attributed to two major factors. One factor is the global financial crisis which increased the level of poverty and the second factor is the demand for political reforms reinforced by the use of Internet and the Arab satellite TV stations. Protestors in the riots demand the introduction of political reforms, the fight of economic corruption, the respect of human rights and the promotion of the freedom of the press.

The protests in Libya, Syria and Yemen have a common denominator, but also important differences. For example, the regime in Syria has a separate structure from the others in the Arab-Muslim world. Also it is a fact that the political outlook of Syrian President Assad considers as first priority the establishment of peace and the fight against terrorism rather than any popular demands for political reforms. The official position of the Syrian President acknowledges the fact that the Syrian society like the majority of societies in the region, are experiencing a shift in political alignment to conservatism. Upon this basis, the process of political reforms according to Assad’s perception is becoming difficult as evidenced by the cases of countries like Lebanon and Algeria. Specifically, countries like Lebanon and Algeria that had strived for rapid reforms had only set the stage for conflict and social unrest. In the case of Algeria during the 1980s, Islamist groups sought to exploit the political opening of the government to gain power and this had undermined the internal stability and had sparked conflict lasting decades. In Lebanon respectively, the process of political reforms and the elections of May 29^th, 2005 had been the cause of the subsequent sectarian violence.

What is the role of Islamists in the events? Can we talk about strengthening of the activities of the armed groups?

The role and the degree of the Islamists’ influence on the masses differ from country-to-country. In Libya, for example, the Islamist threat is becoming more obvious than ever and any security risks may come from al-Qaida and from freelance salafist militants. Specifically, al-Qaida maintains long-term strategic interests in Libya, and seeks to capitalize on the riots in North Africa so that it serves its very own interests. At the same time, it seeks to exploit religious the international air operations to unify the citizens of Libya against the West. It is undoubted fact that the organization traditionally sees the establishment of an active wing in Libya as a basic pillar of its peripheral strategy. Libya is not considered as an end in the influence and activities of al-Qaida, but as a "safe" area from which to spread into neighbouring countries such as Egypt and Algeria, which have larger populations.

Moreover, a significant number of freelance salafist fighters have emerged in Libya during the last decade. The city of Deraa in eastern Libya is well-known as centre for recruiting militants to carry out holy war (jihad) in Libya as well as in Iraq and Afghanistan. The main reason for the increase in numbers of freelance salafist militants is the economic misery which has favoured the growing belief in part of Libyan citizens mainly in Eastern Libya that they have nothing to lose by participating in Islamist groups and by resorting to violence at home and outside like in Iraq. The prospect of lifetime economic compensation of members of their economically weak families in case they practice self-sacrifice in the name of religion in Iraq or elsewhere has proved to be a strong motive in eastern Libya, where the majority of the youths aged between 18 and 35 are unemployed. There are also certain reports according to which Islamist networks offered as motive to young people in order to practice self-sacrifice a monthly compensation for their families which amounts to 150 to 200 dinars, when the average salary in the country amounts to 250 to 330 dinars.

On the contrary, in countries like Syria and Bahrain, the role of Islamists in the events differs.

What are the possible consequences of the riots in the Arab world and in what direction will the alignments change?

It is indeed too early to produce clear conclusions with regards to the change of regional alignments, as we witness an ongoing wave of popular protests. However, it is feasible to make some assessments based on the existing geopolitical situation. For example, the riots in Bahrain have made urgent the restoration of the socio-political stability in the country because a possible escalation of the domestic unrest could have a decisive impact on the geopolitical position of Bahrain, thus endangering the vital US interests, and causing a domino effect in the neighbourhood.

As it is known, Bahrain hosts the Naval Support Activity Bahrain (NSA Bahrain) and the US Navy 5^th fleet headquarters. Literally located in the heart of the Gulf, the naval base and the headquarters are a key strategic asset for the US presence in the wider Middle East, as they permit the overlooking of the oil installations and trade routes, the support of the US forces in Iraq and Afghanistan and the fight against naval piracy in the Red and the Arabian Seas.

Moreover, the overthrow of the monarchy in Bahrain due to internal unrest could cause a chain reaction on neighbouring Gulf countries like Saudi Arabia. It is worth noting that neighbouring Iran is closely monitoring the events and is eager to take political and religious advantage of this new dynamic developing, which is related to the internal destabilization of regimes in order to play a leading role in the Arab - Muslim affairs. In this case, a possible overthrow of the monarchy in Bahrain could serve as springboard for Iranian ambitions that perceive Bahrain as the 14^th province of Iran particularly due to the Shiite religious link. Actually, over 70 percent of Bahrain’s population is Shiite.

What is certain is that the regimes in the region are awaken and are invited to "flirt" with the popular demands for political and economic reforms. At the same time, they have to recognize that the popular demands for reforms combined with the strong influence of Islam on the masses are denominators not only for the preservation of their popularity, but also of their very survival.

ΙΣΛΑΜΙΣΤΙΚΕΣ vs ΜΕΤΡΙΟΠΑΘΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΤΗ ΛΙΒΥΗ: Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΗΜΕΡΑ ΚΑΙ Η ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ

2011-03-29T18:04:00.009+03:00

ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 21, ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, 29 Μαρτίου 2011, ΑΘΗΝΑ

Της Αντωνίας Δήμου

Τα επιχειρησιακά αποτελέσματα της διεθνούς αεροπορικής επέμβασης στη Λιβύη και η αποτίμηση της εφαρμογής των ψηφισμάτων 1970 και 1973 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ είναι απαραίτητα προκειμένου να υπάρξει ενιαία και συντονισμένη δράση για την αντιμετώπιση της εν εξελίξει πολιτικής κρίσης στη Λιβύη.

Σε αυτό το πλαίσιο εκτιμάται ότι εντάσσεται και η διεθνής διάσκεψη για την κατάσταση στη Λιβύη που είναι προγραμματισμένη να διεξαχθεί στο Λονδίνο στις 29 Μαρτίου 2010 με κεντρικά ζητήματα στην ατζέντα των συνομιλιών την επιβολή της διεθνούς νομιμότητας, τον τερματισμό της βίας και την εξεύρεση πολιτικής λύσης που θα επιτρέψει την έξοδο από την κρίση.

Το Πλήρες Κείμενο Εργασίας εμφανίζεται στην ηλεκτρονική Διεύθυνση:

http://www.i-sda.org/isda/documents/KE_21.pdf

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ", ΤΕΥΧΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ, 2011

2011-03-10T22:41:00.002+02:00

ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ, "ΛΙΒΥΗ: ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ. ΤΑ ΔΥΟ ΣΕΝΑΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΗΜΕΡΑΣ".

Τηλεφωνικό (!!!) το Νέο Διάγγελμα Καντάφι...

2011-02-24T20:01:00.004+02:00

της Αντωνίας Δήμου

Ο Λίβυος πρόεδρος Μουαμάρ Καντάφι προέβη σε ολιγόλεπτο τηλεφωνικό διάγγελμα στην κρατική τηλεόραση σε μία στιγμή όπου η έκρυθμη κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας αλλά και η διεθνής κατακραυγή εναντίον του καθεστώτος για την εκτεταμένη χρήση ένοπλης βίας σε βάρος πολιτών, κορυφώνονται. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο Λίβυος πρόεδρος έχει αυτό-επιβληθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό στην Τρίπολη και το μήνυμα που επιχείρησε να επικοινωνήσει μέσω τηλεφώνου έχει πολλαπλούς αποδέκτες τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και το εξωτερικό.

Αρχικά ο Λίβυος πρόεδρος τόνισε ότι η κατάσταση που καλείται σήμερα να αντιμετωπίσει η Λιβύη είναι διαφορετική από αυτή της Αιγύπτου και της Τυνησίας, αναφέροντας χαρακτηριστικά επί λέξει ότι «εκείνοι που επαναστάτησαν είχαν αιτήματα, αλλά εσείς εδώ έχετε την εξουσία στα χέρια σας. Εχετε τη δυνατότητα να προσάγετε σε δίκη οποιονδήποτε κατηγορούμενο για διαφθορά». Με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα απευθύνθηκε επανειλημμένα στη διάρκεια του διαγγέλματος στους κατοίκους της ανατολικής πόλης Ζαουία αναγνωρίζοντας την απώλεια του ελέγχου της από τα σώματα ασφάλειας της κεντρικής κυβέρνησης την οποία και απέδωσε χαρακτηριστικά σε κομμάτι της νεολαίας ηλικιακά μεταξύ 15 και 18 ετών, η οποία έχει λάβει εκπαίδευση και ιδεολογική χειραγώγηση από ομάδες που ελέγχονται από την ισλαμική οργάνωση αλ-Κάιντα και τον ηγέτης της Οσάμα Μπιν Λάντεν.

Αποδέχθηκε μάλιστα την ύπαρξη αναρχίας καθώς σύμφωνα με τα λεγόμενα του ιδίου, ταραχοποιά στοιχεία έχουν εισέλθει σε δικαστικά κτίρια και καταστρέψει φακέλους που αφορούν σε εγκληματικές πράξεις, έχουν προβεί σε ένοπλες ληστείες όπως επίσης έχουν ξεχυθεί με όπλα στους δρόμους και τρομοκρατούν. Ο Λίβυος πρόεδρος απευθυνόμενος στους επικεφαλείς των λιβυκών οικογενειών ανέφερε χαρακτηριστικά: «οι εχθροί οι οποίοι εκπαίδευσαν τα παιδιά σας είναι υπεύθυνοι για τις πράξεις τους σήμερα και ως εκ τούτου πρέπει να προσαχθούν σε δίκη. Τα παιδιά σας ελέγχονται και έχουν υποστεί πλύση εγκεφάλου από τον Μπιν Λάντεν. Πως μπορείτε να εξηγήσετε την εσφαλμένη συμπεριφορά τη στιγμή που όλα τα αγαθά στην χώρα διατίθενται σε λογικές τιμές; Ποιος είναι ο λόγος των ένοπλων ληστειών; Γιατί ασχολείστε με την ιδεολογία του Μπιν Λάντεν; Από αύριο όλοι σας αναλάβετε την φροντίδα των παιδιών σας και απέχετε από το να βγαίνετε στους δρόμους με όπλα».

Ο Λίβυος πρόεδρος με επιμονή τόνισε ότι η έκρυθμη κατάσταση οφείλεται σε μικρό τμήμα της νεολαίας και σε καμία περίπτωση δεν αφορά οικογένειες ή κυβερνητικούς υπαλλήλους και αξιωματούχους καθώς η ένοπλη νεολαία έχει επηρεαστεί από ομάδες και οργανώσεις οι οποίες μάλιστα καταζητούνται από τις ΗΠΑ και τη Δύση. Σε μία προσπάθεια μάλιστα να «ταρακουνήσει» τον λιβυκό λαό επανέλαβε τις προειδοποιήσεις που είχε εκφράσει στο προηγούμενο διάγγελμα του σύμφωνα με τις οποίες, στην περίπτωση που η Λιβύη διαλυθεί και κυριαρχηθεί από ομάδες που πρόσκεινται ιδεολογικά και ελέγχονται από την αλ-Κάιντα τότε είναι βέβαιο ότι μία νέα κατάσταση τύπου Ιράκ ή Αφγανιστάν θα αναδυθεί προσφέροντας την αφορμή στις ΗΠΑ να επέμβουν στρατιωτικά προκειμένου να εκριζώσουν τους όποιους πυρήνες της ισλαμιστικής οργάνωσης.

Επίσης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η αλ-Κάιντα έχει ερείσματα σε συγκεκριμένα κομμάτια της χώρας μας, δεν ενδιαφέρεται για την γεωργία ή άλλες βιομηχανίες, ενδιαφέρεται να αναλάβει τον έλεγχο της Λιβύης, εκφράζοντας έννοιες περί ιερού πολέμου. Αυτό όμως δεν είναι ιερός πόλεμος. Πραγματικός ιερός πόλεμος διεξήχθη όταν οι Ιταλοί κατέλαβαν την χώρα μας στις αρχές του 20 αιώνα», και σε άλλο σημείο έκανε χρήση αυτούσιου αποσπάσματος από το Κοράνι προκειμένου να αγγίξει το θρησκευτικό λαϊκό συναίσθημα και να προβάλλει τη νομιμότητα του καθεστώτος του λέγοντας:«Το κοράνι αναφέρει: Υπακούστε το Κοράνι, τον Προφήτη και εκείνους που είναι επιφορτισμένοι με την φροντίδα της κοινότητα σας». Επίσης ξεκαθάρισε ότι οι εγχώριες ισλαμικές οργανώσεις όπως αυτή της Λιβυκής Ισλαμικής Στρατιωτικής Οργάνωσης και οι Σαλαφίτες δεν έχουν καμία απολύτως συμμετοχή στα γεγονότα.

Σε μία εκ προθέσεως κίνηση να ενισχύσει το συναίσθημα της οικονομικής ανασφάλειας και του αβέβαιου μέλλοντος τόνισε επί λέξει απευθυνόμενος στον λιβυκό λαό: «τώρα που η ροή του πετρελαίου θα σταματήσει, ποιος θα σας στηρίξει, ο Μπιν Λάντεν και οι συνεργάτες του; Πως θα μπορέσετε να διατηρήσετε ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης εάν δεν επιστρέψετε στις εργασίες σας και το πετρέλαιο σταματήσει;» ενώ πολύ εύστοχα προέβη σε ανακοίνωση της απόφασης να γίνει αύξηση των μισθών και επιχορηγήσεις, αναδεικνύοντας τα θετικά στοιχεία της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που εστιάζουν στην παροχή χαμηλότοκων δανείων με ικανότητα μακρόχρονης αποπληρωμής που κυμαίνεται ανάμεσα στα 15με 20 έτη, καθώς και στις χαμηλές τιμές των προϊόντων στην αγορά.

Σε μία προσπάθεια να αποκρούσει τις εγχώριες επικρίσεις αλλά και αυτές της διεθνούς κοινότητας για την εκτεταμένη χρήση βίας σε βάρος αθώων πολιτών αλλά και σε μία κίνηση να προκαταλάβει τις όποιες διεθνείς κινήσεις που αφορούν στην επιβολή εκ νέου κυρώσεων σε βάρος ουσιαστικά του καθεστώτος εάν αυτό επιβιώσει την επόμενη ημέρα της κρίσης, ο Λίβυος πρόεδρος τόνισε ότι ο ίδιος δεν φέρει κανένα επίσημο τίτλο ή θέση, ότι δεν έχει τη δικαιοδοσία να θεσπίζει νόμους, να υπογράφει αποφάσεις ή να εκδίδει κανονισμούς καθώς το πολιτικό του αξίωμα προσομοιάζει με αυτό της Βασίλισσας Ελισάβετ στη Μεγάλη Βρετανία το οποίο είναι περισσότερο διακοσμητικό, ενώ μετέθεσε τις όποιες ευθύνες για την χρήση βίας προφανώς στα σώματα ασφάλειας της χώρας λέγοντας επί λέξει: «Η κατάσταση μου είναι ακριβώς όπως της Βασίλισσας Ελισάβετ η οποία κυβερνά την Βρετανία επί 57 συναπτά έτη. Δεν έχω την εξουσία να εκδίδω αποφάσεις σε βάρος του λαού. Η εξουσία μου είναι περισσότερο συμβολική, υπάρχουν άλλες εξουσίες οι οποίες είναι υπεύθυνες για τον κόσμο στους δρόμους».

Ο Λίβυος πρόεδρος ολοκλήρωσε το διάγγελμα εκφράζοντας τα συλλυπητήρια του στις οικογένειες τεσσάρων μελών των δυνάμεων της ασφάλειάς του οι οποίοι απώλεσαν την ζωή τους στη διάρκεια των συγκρούσεων, και αξιοπρόσεχτο είναι ότι απέφυγε να εκφράσει συλλυπητήρια για τους εκατοντάδες νεκρούς των τελευταίων ημερών, καταλήγοντας: «σας παρακαλώ μην με απογοητεύσετε, διαφορετικά ο καθένας θα πάρει το Νόμο στα χέρια του. Είθε ειρήνη να επέλθει στην πόλη Ζαουία και τον λαό της».

Λιβύη - Καντάφι: Απειλές για θάνατο και υποσχέσεις για σαρωτικές αλλαγές…

2011-02-22T23:22:00.006+02:00

Τρίτη, 22 Φεβρουάριος 2011 21:17

Αναπαραγωγή από http://www.defence-point.gr

Ντυμένος με παραδοσιακή στολή παραλλαγής, ο Μουαμάρ Καντάφι μίλησε προς το λαό της Λιβύης. Την ομιλία παρακολούθησε στα αραβικά η Αραβολόγος, Αντωνία Δήμου και μας ενημερώνει...

Η στολή παραλλαγής του Καντάφι αποτελούνταν από καφέ τουρμπάνι και κελεμπία. Η πολεμική ενδυμασία έχει προφανώς ξεχωριστή σημειολογία. Φορώντας την ο Λίβυος ηγέτης προέβη στο δεύτερο από την έναρξη των διαδηλώσεων διάγγελμα του στην κρατική τηλεόραση χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρή και απειλητική γλώσσα σε βάρος των διαδηλωτών, ενώ εμφανίσθηκε αποφασισμένος να δώσει εντολή για εκτεταμένη χρήση πυρών από αέρος και εδάφους εάν οι περιστάσεις το απαιτήσουν.

Το διάγγελμα του Καντάφι πραγματοποιήθηκε μπροστά στην κατεστραμμένη από αμερικανική αεροπορική επιδρομή τη δεκαετία του 80’ οικία του ιδίου στην Τρίπολη η οποία χρησιμοποιείται ως μνημείο αντίστασης, εν μέσω αναφορών ότι οι διαδηλωτές έχουν ήδη θέσει υπό τον έλεγχο τους δεκάδες πόλεις τις χώρας. Στη διάρκεια μάλιστα του διαγγέλματος, η τηλεοπτική κάμερα προέβαλε ένα χρυσοποίκιλτο μνημείο που βρίσκεται έμπροσθεν της κατεστραμμένης οικίας και το οποίο αποτυπώνει μία γροθιά που συνθλίβει ένα αμερικάνικο μαχητικό αεροσκάφος. Η επιλογή των πλάνων και της τοποθεσίας στην οποία πραγματοποιήθηκε το προεδρικό διάγγελμα δεν είναι καθόλου τυχαία καθώς ο Λίβυος πρόεδρος σε μία προσπάθεια διάλυσης των διαδηλώσεων και συσπείρωσης των φυλών οι οποίες επί της ουσίας ελέγχουν την χώρα, εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι οι αναταραχές στην Λιβύη έχουν υποκινηθεί από τις ΗΠΑ, την Βρετανία καθώς και από την ισλαμιστική οργάνωση αλ-Κάιντα αλλά και τρομοκρατικά στοιχεία τα οποία έχουν ιδεολογική συγγένεια με τον διαβόητο Οσάμα Μπιν Λάντεν.

Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της Λιβύης έκανε έκκληση προς τον λιβυκό λαό λέγοντας «πάρτε τα παιδιά σας από τους δρόμους. Τα παιδιά σας πεθαίνουν. Για ποιο λόγο και για ποιο σκοπό;. Τα παιδιά των άλλων είναι στην Αμερική και στην Ευρώπη», και συνέχισε «Στρατολογούν τα παιδιά σας, τα μεθούν και τα στέλνουν στο θάνατο. Για ποιο λόγο; Για να καταστρέψουν την Λιβύη, για να κάψουν την Λιβύη». Σε άλλο σημείο «Αντισταθήκαμε στις ΗΠΑ και τη Βρετανία στο παρελθόν και δεν θα παραδοθούμε».

Στην προσπάθεια μάλιστα συσπείρωσης του λαού χρησιμοποίησε το ασφαλές «χαρτί» του εξωτερικού εχθρού και κινδύνου θέτοντας το εξής δίλλημα απευθυνόμενος προς τον λιβυκό λαό: «Θέλετε οι ΗΠΑ να σας καταλάβουν όπως συνέβη στο Αφγανιστάν, το Πακιστάν και το Ιράκ; Θέλετε να γίνετε σαν τη Σομαλία;» Στο ίδιο μήκος κύματος εξέφρασε ότι οι υποκινούμενοι διαδηλωτές επιδιώκουν να μετατρέψουν την Λιβύη σε ισλαμικό κράτος και εξυπηρετούν σε κάθε περίπτωση τα συμφέροντα ισλαμιστικών οργανώσεων που ελέγχονται από τον Αϊμάν Αλ Ζαουάχρι, στενό συνεργάτη του ηγέτη της αλ-Κάιντα Οσάμα Μπιν Λάντεν, οι οποίες προσφέρουν το άλλοθι για αμερικανική στρατιωτική επέμβαση, όπως συνέβη στην περίπτωση της πόλης Φαλούτζα στο Ιράκ. Σύμφωνα με το διάγγελμα, ο στενός συνεργάτης της αλ-Κάιντα Ζαρκάουι έδωσε την αφορμή να ισοπεδώσουν οι Αμερικανοί από αέρος την ιρακινή Φαλούτζα, εξυπηρετώντας με αυτό τον τρόπο τα αμερικανικά πλάνα που αφορούσαν στην καταστροφή της πόλης, ενώ επιπρόσθετα διετύπωσε ότι οι Αμερικανοί κατέστρεψαν ολοσχερώς τη Βαγδάτη με σκοπό όχι να καταστρέψουν την αλ-Κάιντα αλλά να ανατρέψουν το ιρακινό Μπααθικό καθεστώς και να ελέγξουν το Ιράκ σκοτώνοντας περί τα δύο με τρία εκατομμύρια κατοίκους.

Ο Λίβυος πρόεδρος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «οι ίδιες συμμορίες, οι ίδιες ομάδες» έχουν υποκινήσει τις διαδηλώσεις στην χώρα και έκανε έκκληση προς την νεολαία να συνδράμει ενεργητικά στην αποκατάσταση της σταθερότητας και της ασφάλειας και να αψηφήσει εκπροσώπους φυλών οι οποίοι ενεργούν ως «πράκτορες» του Ζαουάχρι, των ΗΠΑ και της Βρετανίας. Ο Λίβυος πρόεδρος ουσιαστικά απαίτησε από την νεολαία να ξεχυθεί στους δρόμους και να συνδράμει στην σύλληψη ταραχοποιών κατά τα λεγόμενα του ιδίου στοιχείων προκειμένου να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη και να αποδοθεί σε αυτούς η εσχάτη των ποινών, όπως προβλέπεται από την Πράσινη Βίβλο η οποία λειτουργεί αντί συντάγματος.

Συγκεκριμένα, ο Λίβυος πρόεδρος εκμεταλλευόμενος τη δύναμη της τηλεοπτικής εικόνας πρόβαλλε κρατώντας στο χέρι την Πράσινη Βίβλο και διάβασε αυτούσια αποσπάσματα σύμφωνα με τα οποία επισείετε η ποινή του θανάτου σε όσους αποδεδειγμένα υπονομεύουν την εθνική κυριαρχία, σε όσους εγκληματούν σε βάρος του στρατού, σε όσους συνεργάζονται με άλλες χώρες προκειμένου να αποσταθεροποιήσουν την χώρα, σε όσους επιχειρούν να καταργήσουν την Πράσινη Βίβλο, σε όσους χρησιμοποιούν όπλα και εκρηκτικούς μηχανισμούς προκειμένου να προκαλέσουν εμφύλιο πόλεμο ή/και σε όσους προβαίνουν σε ενέργειες που στοχεύουν στην διεξαγωγή εμφύλιας σύρραξης. Και εξέφρασε χαρακτηριστικά «θα καθαρίσω την Λιβύη από σπίτι σε σπίτι εάν οι ταραχοποιοί διαδηλωτές δεν παραδοθούν» και σε άλλο σημείο «δεν είναι αστείο. Θα κάνω ότι χρειάζεται έτσι ώστε κανένα κομμάτι της χώρας να μην αφαιρεθεί».

Υιοθετώντας τις δύο εκδοχές του καρότου και του μαστιγίου, ο Λίβυος πρόεδρος εμφανίσθηκε υπέρμαχος των ειρηνικών διαδηλώσεων σε μία κίνηση να προσεγγίσει τη νεολαία εκφράζοντας ότι και ο ίδιος στο παρελθόν ηγήθηκε ειρηνικών διαδηλώσεων με αίτημα την αλλαγή πολιτικής και όχι την καταστροφή κυβερνήσεων φέροντας ως παράδειγμα τις διεξαχθείσες ειρηνικές διαδηλώσεις για την Γάζα και επισημαίνοντας ότι οι ειρηνικές διαδηλώσεις διαφέρουν από αυτό που συμβαίνει στην Λιβύη και το οποίο αφορά σε οργανωμένη πράξη συνομωσίας ξένης χώρας σε βάρος της Λιβύης μέσω διαδηλώσεων.

Επίσης ο Λίβυος πρόεδρος εμφανίσθηκε αποφασισμένος την επομένη ημέρα από την αποκατάσταση της ασφάλειας και της σταθερότητας να προβεί σε πολιτικές μεταρρυθμίσεις και να ενθαρρύνει τον διάλογο για τη σύσταση νέας κυβέρνησης, νέων δημοτικών επιτροπών καθώς και νέου τροποποιημένου συντάγματος. Κατά τα λεγόμενα του ιδίου, του διαλόγου θα ηγείται ο υιός του Σάιφ αλ-Ισλάμ με μία επιτροπή δικαστών και νομικών οι οποίοι θα κινηθούν προς την κατεύθυνση της προστασίας των αρχών και αξιών των κοινοτήτων, και της προάσπισης των πολιτικών ελευθεριών με τρόπο που να εξυπηρετούνται τα λαϊκά συμφέροντα.

Προτού τελειώσει το διάγγελμά του τόνισε επί λέξη «Θα αγωνιστώ μέχρι την τελευταία σταγόνα του αίματός μου. Δεν πρόκειται να εγκαταλείψω την Λιβύη. Θα πεθάνω ως μάρτυρας» και απευθύνθηκε στη νεολαία χαρακτηριστικά: «Να είστε θαρραλέοι. Είστε εκατομμύρια και είναι δεκάδες. Αποκαταστήστε την ασφάλεια τώρα με την βοήθεια των Ελεύθερων Αξιωματικών» .

Μετά το τέλος του διαγγέλματος, η τηλεοπτική εικόνα ως αδέκαστος μάρτυρας της πραγματικότητας κατέδειξε ότι ο Λίβυος πρόεδρος για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια δεν περιστοιχίζονταν από ομάδες ένθερμων υποστηρικτών του αλλά από ελάχιστα μέλη των δυνάμεων της προσωπικής του ασφάλειας, ενώ άξιο λόγου αποτελεί το γεγονός ότι ο υιός του Μοτάσεμ ο οποίος ηγείται του στρατεύματος προσήλθε και τον χαιρέτισε δια ασπασμού.